ĐIỀU NÀY ĐÁNG SUY NGẪM.

 

 ·

ĐIỀU NÀY ĐÁNG SUY NGẪM.

Trần Hạ Vi

 ·

- Bill Gates có rất nhiều bạn gái bất chính, không sao cả.

- Elon Musk có nhiều con với nhiều phụ nữ, không sao cả.

- Dario Amodei từng hẹn hò với một phụ nữ Trung Quốc tên Jade Wang trước khi cưới Cami Clark, người từng chào bán một dự án kinh doanh phim khiêu dâm cho chính Jeffrey Epstein, không sao cả.

- Nhưng Jensen Huang ngoại tình kiểu truyền thống, và điều này lại là vấn đề lớn đến mức ông phải từ chức?

Vô lý.

Đây mới là câu chuyện thật.

.

CHƯƠNG MỘT: CUỘC CHIẾN CHIP CỦA BIDEN

Jensen Huang của Nvidia đã rất bối rối. Đó là năm 2022, và các bộ xử lý đồ họa của ông đã trở nên phổ biến toàn cầu, là trái tim của điện toán cao cấp trên khắp hành tinh.

Nhưng mùa thu năm đó, Biden vi phạm những nguyên tắc cơ bản nhất của Tổ chức Thương mại Thế giới. Ông ra lệnh cho các nhà sản xuất chip bán dẫn tiên tiến và thiết bị chế tạo chip trên thế giới (ở Hà Lan, Đài Loan và Nhật Bản) ngừng bán cho Trung Quốc.

Chính quyền Biden ám chỉ rằng những con chip này dành cho thiết bị quân sự của Trung Quốc, nhưng đó là một lời nói dối. Chính giới an ninh Mỹ cũng thừa nhận rằng 99,9% được dùng cho mục đích dân sự, như công nghệ y tế và điện toán AI.

Huang thất vọng. Ông không còn có thể bán A100 và H100 của Nvidia cho Trung Quốc nữa.

.

CHƯƠNG HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Jensen Huang là người giải quyết vấn đề. Tháng 2 năm 2024, Nvidia ra mắt H20, một con chip AI sản xuất riêng cho Trung Quốc, kém mạnh hơn mẫu cao cấp nhất chỉ dành cho thị trường Mỹ.

Bằng cách đó, ông vừa làm hài lòng chính phủ Mỹ, vừa có thứ để bán cho người Trung Quốc.

Không phải ai ở Mỹ cũng hài lòng về điều này, và các quy định xuất khẩu liên tục thay đổi.

.

CHƯƠNG BA: KHOẢNH KHẮC DEEPSEEK

Tháng 1 năm 2025, một chàng trai trẻ mọt sách từ ngành tài chính Trung Quốc tuyên bố rằng công ty Deepseek của anh đã tạo ra nhanh chóng và rẻ một AI trọng số mở hiệu suất cao.

Hàm ý thật lớn: người Trung Quốc đang tìm ra cách phát triển chức năng AI hàng đầu mà không cần các cụm GPU hàng đầu khổng lồ của Nvidia.

Jensen Huang biết mình phải phản ứng gấp để giữ chỗ đứng ở thị trường Trung Quốc. Giữa tháng 4, ông bay đến gặp các quan chức thương mại ở Bắc Kinh và cam kết sẽ "nỗ lực hết mình" phục vụ người Trung Quốc.

Phe diều hâu chống Trung Quốc ở Mỹ đã âm thầm huy động lực lượng, và đưa ra một thông báo. Tháng 4 năm 2025, Mỹ cấm toàn bộ việc xuất khẩu H20 của Jensen Huang sang Trung Quốc.

Không thể tin nổi! CEO Nvidia nổi giận. "Bất cứ ai nghĩ rằng một nước cờ cấm Trung Quốc dùng H20 sẽ cắt đứt khả năng AI của họ thì đều hoàn toàn thiếu hiểu biết," Huang nói với một người phỏng vấn tại một hội nghị thương mại ở Đài Bắc.

.

CHƯƠNG BỐN: TÀI NĂNG ĐẶC BIỆT CỦA HUANG

Rồi có một tin tốt hiếm hoi. CEO Nvidia bắt đầu vận động Trump trong hậu trường. Huang là một nhà đàm phán bậc thầy, và nỗ lực của ông đã thành công.

Giữa tháng 7 năm 2025, Huang trở lại Trung Quốc, chuyến đi thứ ba của ông trong 12 tháng.

Huang xuất hiện mà không mặc chiếc áo khoác da đen đặc trưng. Thay vào đó, ông mặc bộ đường trang truyền thống của Trung Quốc, và phát biểu một phần bằng tiếng Quan Thoại.

Ông nói Washington đã dọn đường cho Nvidia xuất khẩu H20 sang Trung Quốc. Chúng tôi đã trở lại!

Trump đòi một phần tiền mặt từ doanh số H20 để đổi lấy việc chấp thuận xuất khẩu. Chính sách của chính phủ Mỹ dường như đang bị đem ra bán theo đúng nghĩa đen.

.

CHƯƠNG NĂM: GIỚI ĐIỆP VIÊN KHÔNG VUI

Huang lại đưa chip sang Trung Quốc, và phe diều hâu chống Trung Quốc trong chính phủ Mỹ không hài lòng, giới điệp viên cũng vậy.

Có một khuynh hướng phổ biến là hình dung cộng đồng tình báo Mỹ như những người đàn ông cứng rắn thiên hữu, những kẻ ủng hộ Trump mặc vest đen.

Sự thật hoàn toàn ngược lại. Ban lãnh đạo CIA ưa thích hơn nhiều thái độ tiêu cực đơn giản, đồng loạt đối với "kẻ thù" vốn đặc trưng của Đảng Dân chủ. Khi người Nga, người Trung Quốc và người Triều Tiên được khắc họa như những nhân vật phản diện hoạt hình, các chiến dịch bí mật trở nên chính đáng.

Nhưng bất chấp những lời hùng hổ, Trump có khuynh hướng đối xử với các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và thậm chí Triều Tiên như những con người thực sự có thể thương lượng được.

Cách tiếp cận mang tính giao dịch này gây vấn đề cực lớn cho CIA, vốn cần những nhân vật phản diện hoạt hình để biện minh cho ngân sách hằng năm hơn 15 tỷ USD.

Và thói quen của Trump là không vận những nhà lãnh đạo không phù hợp vào chỉ huy cộng đồng tình báo, chẳng hạn như Mike Pompeo bị nhiều người ghét, đã làm kết tinh thái độ tiêu cực đó, như các nhà biên niên sử của CIA đã viết.

.

CHƯƠNG SÁU: MỘT BƯỚC NGOẶT

Niềm vui của Jensen Huang không kéo dài. Trong một bước ngoặt bất ngờ, tháng 9 năm 2025 Trung Quốc tuyên bố không muốn chip Nvidia và sẽ không mua nữa.

- 15 tỷ USD doanh số dự kiến biến mất.

- Nvidia phải ghi giảm một khoản được cho là 5,5 tỷ USD tồn kho.

- Công ty giờ đã mất hoàn toàn khả năng tiếp cận thị trường AI Trung Quốc, ước tính 50 tỷ USD.

- Và bằng chứng xác thực đang xuất hiện cho thấy các công ty Trung Quốc đang xây dựng các giải pháp thay thế, thậm chí cho cả CUDA (một thành phần độc nhất trong chip Nvidia).

Huang muốn nhận được nhiều thiện chí hơn từ phía Mỹ. Nvidia là một công ty Mỹ, và nó đi từ chỗ chiếm 95% thị phần ở Trung Quốc xuống 0%. "Tôi không thể tưởng tượng có nhà hoạch định chính sách nào nghĩ đó là ý hay," ông nói với các phóng viên.

.

CHƯƠNG BẢY: LẠI MỘT LẦN NỮA, ÔNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Nhưng kỹ năng phi thường của Huang trong việc làm việc với Trump lại đem về kết quả, và đến giữa năm 2026, hoạt động kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc đã đạt tới một trạng thái cân bằng phức tạp.

Huang đã (vào tháng 12 năm 2025) thuyết phục Tổng thống Mỹ cho phép Nvidia bán cả chip H200 công suất cao sang Trung Quốc, miễn là chính phủ Mỹ nhận 25% số thu. Vì vậy một loạt chip Nvidia lại có thể được bán ở Trung Quốc.

- Các chip Nvidia khác đang đến Trung Quốc qua thị trường chợ đen.

- Có nghi ngờ rằng các công ty ở Singapore và Malaysia, chẳng hạn Megaspeed, đang lách các hạn chế xuất khẩu, cũng giao chip.

- Một số chip Nvidia bị kẹt ở Hồng Kông, mắc kẹt trong các quy định rối rắm, thay đổi liên tục, nhưng được kỳ vọng cuối cùng sẽ được thả ra.

- Về mặt bất lợi (theo quan điểm của Huang), các chip xuất xứ Trung Quốc mới, đáng chú ý là Ascend 950 của Huawei, đang bắt kịp với những khả năng tiên tiến mô phỏng chip của Nvidia.

Tóm lại, Trung Quốc đã trở lại cuộc chơi.

.

CHƯƠNG TÁM: HẠ GỤC ÔNG

Phải làm một điều gì đó. Phải xử lý Trung Quốc. Nhưng trước hết, phải hạ gục Huang.

Phe diều hâu chống Trung Quốc ở Mỹ coi thành công của Huang trong việc đạt thỏa thuận với Trump là một phần then chốt của vấn đề. Đó là một yếu tố cần được cắt bỏ một cách phẫu thuật.

CIA và các đối tác của họ trong truyền thông chính thống phương Tây hành động ngay.

Tháng 10 năm 2026, cộng đồng tình báo Mỹ nói với các phóng viên New York Times rằng có nghi ngờ người tình của Huang, Alice Huang Le, là gián điệp Trung Quốc.

Họ không đưa ra bằng chứng nào.

Cáo buộc này rõ ràng là lố bịch: dòng chip hợp pháp và bất hợp pháp qua biên giới không phải bí mật, và ý nghĩ rằng những chi tiết vụn vặt của kỹ thuật bán dẫn cấp nano có thể được trao đổi trong lúc chuyện trò trên gối là lố bịch, thậm chí hài hước.

Nhưng khi cộng đồng tình báo Mỹ và truyền thông chính thống hợp lực, họ gần như bất khả chiến bại.

Vào thời điểm này của quá trình, truyền thông đồng lõa đang đóng vai trò của mình. Một tiêu đề điển hình là của tờ Economist hôm qua:

"Jensen Huang phải từ chức."

.

KẾT

Jensen Huang đã từ chức.

Trump đã bị suy yếu.

Công chúng thế giới đã bị đánh lừa bằng câu chuyện "bẫy mật ngọt".

Huawei của Trung Quốc vẫn tiến lên, với các phiên bản Ascend mới, mạnh hơn dự kiến ra mắt vào năm 2027 và 2028.

Tác giả: Nuri Vittachi.

SYLL tác giả (theo X): Từng làm việc tại South China Morning Post (SCMP), Far Eastern Economic Review, Reader’s Digest; từng là cây bút bình luận (op-ed) cho The New York Times và nhiều ấn phẩm khác. Là tác giả của hơn 40 cuốn sách; hiện đang điều hành dự án tin tức mang tên Friday tại Hong Kong.