ĐIỂM YẾU LỚN NHẤT TRONG LẬP LUẬN DÙNG VŨ LỰC ĐỂ NGĂN IRAN CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN.

 

Sự Thật Lề Đường (STLĐ)

Hoai Linh Ngoc Duong ·Yesterday at 12:52 PM ·

ĐIỂM YẾU LỚN NHẤT TRONG LẬP LUẬN DÙNG VŨ LỰC ĐỂ NGĂN IRAN CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN.

Trong các tranh luận hiện nay về cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran, những người ủng hộ đường lối cứng rắn của Tổng thống Donald Trump thường đưa ra một lập luận quen thuộc: phải dùng vũ lực ngay từ bây giờ để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, bởi nếu không Iran sẽ trở thành một “Bắc Triều Tiên thứ hai”, có khả năng đe dọa Israel và thậm chí cả Hoa Kỳ.

Thoạt nghe, lập luận này có vẻ hợp lý về mặt an ninh. Nhưng nếu phân tích sâu hơn dưới góc độ luật pháp quốc tế và trật tự toàn cầu sau Thế chiến II, người ta sẽ thấy một điểm yếu căn bản: không một quốc gia nào có quyền đơn phương dùng vũ lực để ngăn một quốc gia khác phát triển vũ khí, trừ khi có sự cho phép của cộng đồng quốc tế thông qua United Nations Security Council.

Luật pháp quốc tế không cho phép “đánh phủ đầu”

Sau năm 1945, cộng đồng quốc tế đã xây dựng một hệ thống luật lệ nhằm ngăn chặn các cuộc chiến tranh đơn phương. Cơ sở pháp lý của hệ thống này nằm trong United Nations và đặc biệt là United Nations Charter.

Theo hiến chương này, việc sử dụng vũ lực chỉ hợp pháp trong hai trường hợp:

1. Tự vệ khi bị tấn công vũ trang.

2. Hành động tập thể do Hội đồng Bảo an cho phép.

Ngoài hai trường hợp đó, mọi hành động quân sự đều bị xem là vi phạm nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.

Vì vậy, nếu Hoa Kỳ hay Israel tự cho mình quyền tấn công Iran chỉ vì lo ngại nước này có thể phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai, thì điều đó sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Bởi nếu lập luận đó được chấp nhận, các cường quốc khác cũng có thể làm điều tương tự.

Một tiền lệ nguy hiểm cho thế giới

Nếu Washington cho rằng mình có quyền đánh Iran để ngăn chặn một mối đe dọa tiềm tàng, thì theo logic đó:

- Vladimir Putin có thể viện dẫn lý do an ninh để tấn công các nước láng giềng.

- Xi Jinping cũng có thể sử dụng lập luận tương tự đối với các quốc gia trong khu vực.

Khi đó, trật tự quốc tế dựa trên luật pháp sẽ bị thay thế bằng luật của kẻ mạnh. Và đó chính là điều mà hệ thống Liên Hợp Quốc được tạo ra để ngăn chặn.

Sự mâu thuẫn trong chính sách của chính quyền Trump

Một nghịch lý khác nằm ngay trong chính sách của Washington. Năm 2015, Iran đã ký thỏa thuận hạt nhân với nhóm các cường quốc quốc tế, được biết đến với tên gọi Joint Comprehensive Plan of Action dưới thời Barack Obama.

Thỏa thuận này cho phép thanh sát quốc tế và hạn chế chương trình hạt nhân của Iran trong nhiều năm. Nhưng năm 2018, chính quyền của Donald Trump đã đơn phương rút khỏi thỏa thuận đó.

Nếu một cơ chế ngoại giao đã tồn tại để kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, thì việc phá bỏ nó rồi sau đó dùng vũ lực để giải quyết vấn đề rõ ràng là một vòng luẩn quẩn do chính sách sai lầm tạo ra.

Thậm chí trong nhiều tuyên bố sau các cuộc không kích năm 2025, chính Tổng thống Trump cũng khẳng định rằng các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị phá hủy. Nếu điều đó là đúng, thì câu hỏi hiển nhiên đặt ra là: vì sao phải tiếp tục sử dụng vũ lực?

Vũ khí hạt nhân và logic răn đe

Một thực tế khác thường bị bỏ qua trong các tranh luận chính trị là: vũ khí hạt nhân chủ yếu đóng vai trò răn đe, không phải vũ khí để sử dụng.

Trong lịch sử hiện đại, chưa có một quốc gia nào sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại một cường quốc khác, bởi hậu quả sẽ là sự hủy diệt lẫn nhau. Nguyên lý này thường được gọi là “răn đe hạt nhân”.

Ngay cả những quốc gia bị xem là đối đầu với phương Tây như Bắc Triều Tiên cũng hiểu rõ rằng việc sử dụng vũ khí hạt nhân sẽ dẫn đến sự tự hủy diệt của chính mình.

Do đó, khả năng một quốc gia chủ động dùng vũ khí hạt nhân để “tự sát cùng đối thủ” gần như bằng không, trừ khi họ bị dồn vào tình thế tuyệt vọng bởi chiến tranh hoặc xâm lược từ bên ngoài.

Một nghịch lý của trật tự quốc tế

Điều trớ trêu là chính sự tồn tại của vũ khí hạt nhân lại góp phần bảo vệ một nguyên tắc quan trọng của hệ thống quốc tế: không một quốc gia nào có thể dễ dàng xâm lược quốc gia khác.

Những nước sở hữu vũ khí hạt nhân thường phải trả giá bằng:

- các lệnh cấm vận kinh tế

- sự cô lập ngoại giao

- áp lực từ cộng đồng quốc tế

Nhưng đổi lại, họ có một mức độ an ninh nhất định trước nguy cơ bị tấn công từ bên ngoài.

Đó là một nghịch lý của thế giới hiện đại: vũ khí hủy diệt hàng loạt vừa là mối đe dọa, vừa là một cơ chế răn đe ngăn chặn chiến tranh giữa các cường quốc.

Điểm yếu lớn nhất trong lập luận của những người ủng hộ giải pháp quân sự đối với Iran không nằm ở việc họ lo ngại về vũ khí hạt nhân. Sự lo ngại đó là có thật và hoàn toàn chính đáng.

Điểm yếu nằm ở chỗ họ tin rằng một quốc gia có thể tự cho mình quyền dùng vũ lực để giải quyết vấn đề đó.

Nếu nguyên tắc này được chấp nhận, thế giới sẽ quay trở lại thời kỳ trước năm 1945, khi chiến tranh phòng ngừa và chiến tranh phủ đầu trở thành công cụ chính trị bình thường.

Và khi đó, luật pháp quốc tế sẽ không còn là nền tảng của trật tự toàn cầu nữa — mà chỉ còn lại quyền lực của kẻ mạnh.

ĐẲNG CẤP SINGAPORE

 

Nguyễn Nam Hải

2h ·

ĐẲNG CẤP SINGAPORE

Fb Chi Trung Luu

"Chính phủ của dân, do dân, vì dân chính là đây. Chứ không như những chuyến bay giải cứu của đỉnh cao ưu việt trí tuệ ai đó?".

Sáng sớm 10-3 một chiếc máy bay quân sự khổng lồ của Singapore lặng lẽ bay vào vùng căng thẳng ở Trung Đông để đưa 218 công dân của mình về nhà.

Chiếc máy bay đó là quái vật A330 MRTT – niềm tự hào của Không quân Singapore (RSAF).

Trong khi nhiều chuyến bay thương mại phải dừng vì tình hình căng thẳng, con quái vật này vẫn bay thẳng vào Riyadh để thực hiện nhiệm vụ của mình.

Vì sao người ta gọi nó là “quái vật”?

Vì chiếc máy bay này là một cỗ máy đa nhiệm cực kỳ đặc biệt:

Chở được hơn 250 hành khách.

Có thể tiếp nhiên liệu cho chiến đấu cơ ngay trên không.

Bay xuyên lục địa với tầm bay hơn 14.000 km.

Hoạt động bền bỉ trong những nhiệm vụ khó nhất.

Nói cách khác, nó vừa là máy bay vận tải, vừa là trạm xăng bay trên trời.

Nhưng điều đáng chú ý nhất không phải là công nghệ. Mà là mục đích cất cánh của nó, là đi làm một nhiệm vụ quốc gia. 218 người được đưa về Singapore mà không phải trả bất cứ chi phí nào, và được phục vụ bữa ăn trên máy bay.

Ngày mai, chiếc A330 MRTT này sẽ tiếp tục bay chuyến thứ hai để đưa thêm người trở về.

Thế mới thấy, đẳng cấp bảo hộ công dân của nước họ cùng với cuốn hộ chiếu quyền lực số 1 Thế Giới như nào?

Bạn có thể ở bất cứ đâu trên thế giới.

Nhưng khi cần, đất nước sẽ đưa bạn về nhà

Vụ Đồng Tâm: 'Cách hành xử nhẫn tâm, như thời Trung Cổ'

 

Chủ Nhật, 15 tháng 3, 2020

Vụ Đồng Tâm: 'Cách hành xử nhẫn tâm, như thời Trung Cổ'

Nguyên Phó Chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội, Luật sư Trần Quốc Thuận cho rằng việc hành xử của chính quyền trong vụ tập kích Đồng Tâm và hạ sát ông Lê Đình Kình hôm 09/01/2020 là 'nhẫn tâm' và cách làm như vậy chỉ có trong 'thời Trung Cổ'.



Bình luận với BBC News Tiếng Việt hôm 11/03 từ Sài Gòn, ông Thuận nói:

"Ở Việt Nam, chỉ có bạo loạn, cướp chính quyền thì may ra mới có thể xảy ra trường hợp (tập kích) đó, chứ còn bình thường không ai chấp nhận dùng lực lượng vũ trang như thế cả...

"Tôi cho rằng đã đến lúc phải đưa ra trước Quốc hội và báo cáo cho toàn thể nhân dân người ta biết bên trong là gì? Nguyên thế nào? Cái nào đúng, cái nào không đúng, cái nào phù hợp?

"Đó là câu chuyện không thể để yên được, cho nên bây giờ mọi việc có thời gian để mà trầm tư lại.

"Người ta nói rằng qua vụ AVG, Tổng Bí thư hay nói rằng giải quyết như thế mới hay, giải quyết như thế mới nhân văn thế này, thế kia.

"Nhưng mà tại sao ông Lê Đình Kình lại đem 'mổ bụng' ông là thế nào? Tấn công vào ban đêm là thế nào?

"So với vụ AVG thì mấy ngàn tỷ đồng, có nhiều người gần như là tha bổng, thì như vậy là 'nhân văn'.

"Nhưng vụ ông Kình giữa thủ đô, có cần tấn công ban đêm và có cần phải bắt người, rồi mổ bụng người ta ra như thế hay không?

"Đó là câu chuyện mà nghe nó, người Việt Nam dùng chữ là rất nhẫn tâm."

'Cảm thấy rùng rợn'

Bình luận về cái chết của ông Lê Đình Kình, một trong bốn người bị thiệt mạng trong vụ tập kích theo công bố tới nay từ nguồn của chính quyền và công an Việt Nam, Luật sư Thuận nói:

"Nhìn thấy ông Kình chết và nhìn thấy ông bị phanh thây, mổ bụng ra, người ta nhìn thấy, người ta cảm thấy rùng rợn,.

"Người ta nghĩ rằng chỉ có thời Trung Cổ thôi. Thời bây giờ không ai làm thế!"

Trong cuộc trao đổi với BBC nhân câu chuyện thời sự dịch Covid-19 đang diễn ra và đảng Cộng sản Việt Nam đang chuẩn bị cho các đại hội cơ sở tiến tới Đại hội toàn quốc lần thứ 13 ra sao, luật sư Trần Quốc Thuận cho rằng vụ việc Đồng Tâm là một vấn đề cần phải được đem ra thảo luận và các câu hỏi phải được trả lời.

Ông cũng cho biết thêm rằng lẽ ra ông không muốn nói ra vì đã có nhiều người đề cập vụ việc rồi, nhưng tới nay đã hơn hai tháng, dư luận vẫn còn nhiều câu hỏi và chưa thỏa mãn với các lý giải, thông tin đưa ra của chính quyền, và lãnh đạo nhà nước và đảng Cộng sản, Quốc hội, chính phủ v.v.... chưa có ý kiến gì, nên ông 'buộc lòng' phải lên tiếng.

"Hai tháng, ba tháng rồi, đảng và nhà nước phải ra giải thích cho được tại sao lại sử dụng lực vũ trang như thế.

"Bản thân tôi không thấy thuyết phục, không thấy nghe theo được, đó là một câu chuyện đáng buồn," nguyên Phó Chủ nhiệm thường trực văn phòng Quốc hội nói với Quốc Phương của BBC News Tiếng Việt.

Nguồn: https://www.bbc.com/vietnamese/media-51861598

CHẤN ĐỘNG: MỸ DOẠ THUẾ - EU QUA LƯNG NGAY SANG NAM MỸ?

 

CHẤN ĐỘNG: MỸ DOẠ THUẾ - EU QUA LƯNG NGAY SANG NAM MỸ?

 

Nguyễn Đăng Luân

 

Trong khi ông Trump vừa đe dọa áp thuế lên 8 nước châu Âu vì dám phản đối tham vọng Greenland, thì ở bên kia Đại Tây Dương, EU làm một việc rất khác:

Ký luôn hiệp định thương mại lớn nhất lịch sử của mình…với Nam Mỹ.

Không cần tranh cãi nhiều.

Cũng không nhượng bộ.

Và chưa cần chờ Washington đổi ý.

25 năm chờ đợi… ký đúng lúc Mỹ giơ gậy.

Tại Paraguay, Liên minh châu Âu và khối Mercosur (gồm có Argentina, Brazil, Paraguay, Uruguay) chính thức đặt bút ký hiệp định thương mại tự do sau 25 năm đàm phán.

Một thị trường 700 triệu dân.

Một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.

Và thời điểm ký thì… không thể trùng hợp hơn.

Chỉ vài giờ trước lễ ký, ông Trump tuyên bố:

Mỹ sẽ tăng dần thuế quan với 8 nước châu Âu

nếu Washington không được mua Greenland.

Và EU trả lời không cần nhắc tên ông Trump.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu - bà Ursula von der Leyen nói thẳng rằng:

“Chúng tôi chọn thương mại công bằng thay vì thuế quan.

Chọn hợp tác dài hạn thay vì cô lập.”

Và không hề nhắc đến ông Trump.

Nhưng ai cũng hiểu bà đang nói với ai.

Còn Chủ tịch Hội đồng châu Âu. - ông Antonio Costa bổ sung thêm rằng:

“Đây là cột mốc để củng cố an ninh kinh tế trong một thế giới đầy bất ổn.”

Nói dễ hiểu hơn theo ngôn ngữ địa chính trị là:

EU đang tìm lối thoát khỏi áp lực của Mỹ.

Khi Mỹ dọa đánh thuế…thế giới ký thêm hợp đồng.

Khi ông Trump chọn chiến lược:

- Thuế quan

- Đe dọa

- Ép buộc

Thì EU họ chọn cách khác:

- Mở thị trường

- Đa dạng đối tác

- Giảm phụ thuộc

Brazil cũng nói thẳng rằng:

Hiệp định này là biểu tượng cho nỗ lực mở rộng và phân tán thị trường, không đặt trứng vào một giỏ.

Đúng vậy, hiện ngoài EU, thì Brazil còn đang đàm phán với:

- UAE

- Canada

- Việt Nam

- Ấn Độ

Thông điệp rõ ràng là:

Không ai muốn bị kẹt trong cơn thịnh nộ thuế quan của ông Trump.

Greenland chưa thấy đâu…EU đã đi rất xa.

Ông Trump thì đang đòi Greenland.

EU thì đang đi sang Nam Mỹ.

Ông Trump dọa thuế.

EU ký hiệp định.

Ông Trump chọn đối đầu.

EU chọn kết nối phần còn lại của thế giới.

Trước đó, trong năm 2024, thương mại EU – Mercosur đã đạt 111 tỷ euro.

Sau hiệp định này, con số đó có thể chỉ có một hướng là: tăng mạnh hơn.

Tóm lại là…

Khi Mỹ giơ tối hậu thư.

Châu Âu không cãi.

Họ chỉ lặng lẽ rẽ hướng.

Và trong địa chính trị ấy,

khi một cường quốc dùng thuế quan để ép,

thì các đối tác sẽ không đứng yên chịu trận.

Họ tìm cách ký thêm hiệp định…

Ở nơi khác.

Mời Quý vị cùng bình luận ý kiến của mình bên dưới!

____

@mrluaan

Nguồn tham khảo: Reuters, Politico, Axios

Triều đình Donald J. Trump.

 

Triều đình Donald J. Trump.

 

  Đoàn Xuân Thu

 

Lịch sử chính trị thế giới từng chứng kiến nhiều triều đình không ngai: nơi quyền lực không nằm gọn trong hiến pháp, mà tỏa ra từ cá tính của một người đứng đầu. Chính quyền Donald Trump là một trường hợp như vậy. Dù Hoa Kỳ vẫn là một nền cộng hòa hiến định, nhưng dưới thời Trump, Nhà Trắng nhiều lúc vận hành giống một triều đình phong kiến hiện đại, nơi trung thành quan trọng hơn luật lệ, và sự gần gũi với “quân vương” quyết định sinh mệnh chính trị.

Donald Trump không phải là mẫu tổng thống của bàn giấy và quy trình. Ông ta là mẫu người cai trị bằng bản năng, trực giác và cảm xúc. Vì vậy, chung quanh ông không hình thành một nội các thuần túy hành chính, mà là một triều đình nhiều tầng, nơi mỗi nhân vật giữ một vai trò riêng trong việc tác động đến ý chí của nhà vua.

Nhà Vua: Donald Trump.

Ở trung tâm triều đình ấy là Donald Trump – một “quân vương dân cử”. Trump thích quyền lực trực tiếp, ghét trung gian, nghi ngờ bộ máy và không tin giới tinh hoa. Ông ta xem báo chí là kẻ thù, luật pháp là công cụ, và chính trị là một trận đấu hơn thua.

Trump không có khả năng đọc hồ sơ dày, vì Trump bị bịnh:

1. Trump suffers from excessive daytime sleepiness.”

Excessive Daytime Sleepiness (EDS). Buồn ngủ quá mức ban ngày.

2. Trump has narcolepsy.”

Narcolepsy: Ngủ gục đột ngột, không kiểm soát, có thể xảy ra ngay cả khi đang nói chuyện, làm việc. Đây là bệnh thần kinh, khá nghiêm trọng.

Nhưng Trump nhớ rất kỹ ai trung thành Trump ban thưởng, ai phản bội Trump chửi thề ỏm tỏi.

Trong triều Trump, quyền lực không chảy theo thể chế mà theo cảm xúc của nhà vua. Ai làm Trump hài lòng thì được trọng dụng. Ai khiến Trump khó chịu thì sớm muộn cũng bị gạt ra ngoài, dù chức cao đến đâu.

Marco Rubio đại diện cho tầng lớp quan văn trong triều đình Trump. Ông ít nói ẩu hiểu luật quốc tế, vì từng là Thượng nghị sĩ Rubio biết cách làm việc với Quốc hội và đồng minh. Rubio là người được giao nhiệm vụ đem những ý tưởng thô ráp của Trump khoác lên chiếc áo ngoại giao cho đở nhột

Rubio có quyền lực, nhưng đó là quyền lực được Trump ủy nhiệm. Ông ta không định hướng tư tưởng cho Trump, mà chỉ sắp xếp lời lẽ cho những gì Trump đã quyết trong đầu. Khi Trump đổi ý, Rubio đổi theo. Khi Trump muốn mềm, Rubio mềm. Khi Trump muốn cứng, Rubio cứng.

Rubio là thiên lôi. Trump sai Rubio múa võ hù rồi mới đánh.

Trong triều đình, Rubio là thượng thư, không phải nhiếp chính.

2. Quân sư quạt mo:

Mưu sĩ: Stephen Miller.

Nếu Rubio là quan văn, thì Stephen Miller là mưu sĩ. Miller không cần chức cao, không cần ra mặt trước công chúng, nhưng lại nắm thứ nguy hiểm nhất: khả năng định hình thế giới quan của đầu lĩnh Trump

Miller hiểu Trump sợ gì, ghét gì và cần nghe điều gì để tin rằng mình đang “cứu nước Mỹ”. Những khái niệm như biên giới, nhập cư, bản sắc da trắng, “nước Mỹ bị xâm lăng” đều được Miller mài sắc và thì thầm vào tai nhà vua.

Miller không ký sắc lệnh, nhưng nhiều sắc lệnh mang dấu vân tay của hắn ta. Trong triều Trump, Miller là kẻ khiến nhà vua tin rằng mọi quyết định cứng rắn đều là chính nghĩa.

Nghĩa là Miller đang "thuốc" Trump.

3. Giữ cửa cung môn: Susie Wiles.

Mọi triều đình đều có người giữ cửa, và trong triều Trump, Susie Wiles là nhân vật đó. Bà ta không ồn ào, không phát biểu lớn tiếng, nhưng kiểm soát ai được gặp Trump, ai bị ngăn lại.

Quyền lực của Wiles không nằm ở chính sách, mà ở luồng tiếp cận. Trong một chính quyền cá nhân hóa, việc được gặp hay không được gặp nhà vua đôi khi quyết định cả một đường lối.

4. Quan Tài chính: Russell Vought.

Russell Vought là kiểu quyền lực lạnh. Ông ta không hô hào, không gây sốc truyền thông, nhưng biến ý chí chính trị thành ngân sách. Với Vought, cắt tiền là cách trừng phạt hiệu quả nhất. Bộ nào không vừa ý thì bị bóp ngân sách. Chương trình nào không hợp tư tưởng thì bị làm cho chết dần. Trong triều Trump, Vought là người đổi giận dữ thành con số. Khoái tao cho nhiều. Ghét tao cắt cu mầy!

5. Đao phủ tưởng tượng: Kash Patel mắt ốc bưu, gốc cà ri nị vận xà rông cho mát dế!

Kash Patel không nhất thiết phải nắm quyền thực tế để gây sợ hãi. Ông ta đại diện cho giấc mơ “thanh trừng nhà nước ngầm”, trừng trị FBI, DOJ, CIA – những cơ quan Trump luôn nghi ngờ.

Patel là biểu tượng trả thù, là lời hứa ngầm rằng: “Rồi sẽ có ngày đến lượt họ.” Trong triều đình, những người như Patel khiến bộ máy run tay trước khi hành động. Vì Trump sai cắn là Patel cắn. Các vị dân cử Dân chủ kêu ra điều trần Patel không cắn được; Patel sủa lại.

6. Thái Tử: JD Vance.

JD Vance là người của tương lai gần. Ông không nắm quyền hiện tại, nhưng được Trump cho đứng gần, quan sát, học hỏi. Vance đại diện cho nỗ lực biến chủ nghĩa Trump thành một di sản có thể kế thừa, bớt hỗn loạn hơn, nhưng vẫn giữ tinh thần dân túy nhưng cho chúng bớt chửi thề và giơ ngón giữa

Trong triều đình, Vance là thái tử tập sự.

7. Hậu cung: Gia Đình Trump

Không thể bỏ qua gia đình Trump. Ivanka, Don Jr., Jared, Eric – không giữ chức chỉ thay mặt Trump nhận của đút.

Gia đình là nơi Trump tin cậy nhất, là vùng an toàn cảm xúc, và là nội các không biên bản.

Kết Luận:

Triều đình của Donald Trump không phải là một chính phủ theo nghĩa cổ điển. Nó là một mô hình quyền lực cá nhân hóa, nơi:

– Trung thành quan trọng hơn năng lực

– Ý thức hệ quan trọng hơn chi tiết

– Cảm xúc quan trọng hơn quy trình

Trump không xóa bỏ hiến pháp, nhưng làm cho hiến pháp trở nên thứ yếu trước ý chí cá nhân. Đó là lý do triều đình này vừa hấp dẫn người sùng bái, vừa khiến đối thủ khiếp sợ.

Và cũng chính vì thế, triều đình Trump không bao giờ yên ổn: bởi mọi triều đình xây trên cảm xúc đều sống trong bất trắc, tranh sủng và sợ hãi – cho đến khi nhà vua băng xuống sông chữ gọi là băng hà.

Còn bây giờ Hoàng thượng vạn tuế, vạn vạn tuế. Long live the Trump!

Đoàn Xuân Thu.

Melbourne

🔥ELON MUSK VỪA PHÁ VỠ MỌI QUAN NIỆM VỀ TƯƠNG LAI - VÀ KHÔNG AI MUỐN NGHE

 

 

ELON MUSK VỪA PHÁ VỠ MỌI QUAN NIỆM VỀ TƯƠNG LAI - VÀ KHÔNG AI MUỐN NGHE

 

Nguyễn Tất Kiểm

 

"Chúng ta không đang tiến đến Singularity. Chúng ta đã ở trong đó rồi."

Câu nói này của Elon Musk tại Tesla Gigafactory hôm 22/12/2025 không phải là một dự đoán. Đó là một tuyên bố tử hình dành cho thế giới như chúng ta vẫn biết.

Tôi vừa xem xong cuộc phỏng vấn 3 giờ giữa Musk và Dr. Peter Diamandis - người đồng sáng lập Đại học Singularity. Và tôi phải ngồi im lặng 45 phút để tiêu hóa những gì vừa nghe.

Đây không phải là một trong những bài "tương lai AI" kiểu clickbait bạn thường thấy. Đây là bản cáo trạng cho cách sống, cách làm việc, và cách tồn tại của loài người trong 100.000 năm qua.

PHẦN I: CÁI CHẾT CỦA "LAO ĐỘNG" (2026-2030)

AGI không phải "sắp tới". Nó đang ở ngay đây.

Hãy ngừng tưởng tượng AGI như một sự kiện trong tương lai xa. Musk khẳng định: AGI sẽ đạt được vào 2026 - tức là CÒN 11 THÁNG NỮA.

Nhưng đó không phải phần đáng sợ nhất.

Phần đáng sợ là: Đến 2030, trí tuệ của AI sẽ vượt qua TỔNG TRÍ TUỆ CỦA TOÀN BỘ LOÀI NGƯỜI.

Đọc lại câu đó. Không phải vượt qua Einstein. Không phải vượt qua tất cả các thiên tài cộng lại. Mà là vượt qua 8 tỷ người cộng lại.

Nghĩa là gì?

Mọi công việc tri thức bạn đang làm → VÔ NGHĨA trong 4 năm

Mọi kỹ năng bạn mất 10 năm học → AI học trong 10 giây

Mọi "lợi thế cạnh tranh" của bạn → KHÔNG CÒN TỒN TẠI

Tại sao nhanh đến vậy? Bởi vì bạn không hiểu "tăng trưởng mũ."

Musk nói anh "kinh ngạc nhiều lần mỗi tuần" - cứ khi nghĩ một đột phá là đáng kinh ngạc, thì 2 ngày sau lại có một đột phá đáng kinh ngạc hơn.

Đây là sức mạnh của tăng trưởng theo cấp số nhân mà não người - được thiết kế cho tăng trưởng tuyến tính - KHÔNG THỂ TIẾP NHẬN.

PHẦN II: BÁC SĨ ROBOT VÀ CÁI CHẾT CỦA "CHUYÊN MÔN" (2027-2029)

"Việc học y khoa bây giờ là vô nghĩa."

Đây là câu nói trực tiếp của Musk. Không phải "có thể vô nghĩa". Không phải "sẽ vô nghĩa". Mà là BÂY GIỜ VÔ NGHĨA.

Trong 3 năm tới, robot Optimus sẽ trở thành bác sĩ phẫu thuật giỏi hơn BẤT KỲ CON NGƯỜI NÀO. Không phải "gần bằng". Không phải "tương đương". Mà là VƯỢT TRỘI HƠN cả các bác sĩ phẫu thuật hàng đầu thế giới.

Tại sao? Ba đường cong mũ giao nhau:

AI thông minh hơn theo cấp số nhân - GPT-3 → GPT-4 → GPT-5 trong 3 năm

Chip mạnh hơn theo cấp số nhân - 3nm → 2nm → 1nm

Robot khéo léo hơn theo cấp số nhân - Optimus Gen 1 → Gen 2 → Gen 3

Nhưng đây là điều làm bạn mất ngủ:

10,000 robot phẫu thuật = 10,000 kinh nghiệm được chia sẻ ngay lập tức.

Một bác sĩ người mất 20 năm để "làm quen tay". Một robot học được kinh nghiệm 20 năm trong 20 GIÂY thông qua chia sẻ dữ liệu cloud.

Hệ quả:

Bạn đang học Y khoa năm 3? → 3 năm nữa ra trường, nghề đã chết

Con bạn mơ ước làm bác sĩ? → Mơ ước sai thời điểm

Y tế tư nhân đắt đỏ? → 5 năm nữa rẻ hơn cả đi chợ

Và nếu bạn nghĩ "Y khoa" là đặc biệt - hãy áp dụng logic này cho:

Luật sư → AI đọc 10,000 hồ sơ/giây

Kế toán → AI phân tích toàn bộ sổ sách trong 1 phút

Kiến trúc sư → AI thiết kế 1000 phương án trong 1 giờ

Giáo viên → AI cá nhân hóa học tập cho 1 triệu học sinh cùng lúc

Không còn "chuyên môn" nào là an toàn.

PHẦN III: TRUNG QUỐC ĐANG THẮNG - VÀ MỸ ĐANG TỰ LỪA MÌNH

Sự thật mà không ai dám nói

Musk nói thẳng: "Dựa trên xu hướng hiện tại, Trung Quốc sẽ vượt xa các khu vực khác về sức mạnh tính toán AI."

Ba lý do áp đảo:

1. Điện năng vượt trội

2026: Sản lượng điện TQ = 3× sản lượng điện Mỹ

2025: TQ bổ sung 500 TWh, 70% từ mặt trời

Musk phàn nàn: "Như thể họ nghe hết những gì tôi nói rồi thực hiện ngay"

2. Khoảng cách chip đang thu hẹp

Định luật Moore đã chết - từ 3nm xuống 2nm chỉ cải thiện 10%

Lợi thế chip của Mỹ đang bay hơi

TQ bắt kịp nhanh hơn mọi người nghĩ

3. Khả năng thực thi "không tưởng"

Musk: "Khi nhu cầu rõ ràng, tốc độ và quy mô thực thi của họ không thể tưởng tượng"

Mỹ tranh luận 5 năm, TQ xây xong trong 6 tháng

Kết luận của Musk: Cuộc đua AI sẽ diễn ra giữa xAI, Google và Trung Quốc.

Bạn nhận ra điều gì không? Không có Meta, không có Anthropic, không có OpenAI. Chỉ có 3 thực thể - và một trong số đó là cả một quốc gia.

PHẦN IV: "ĐỪNG TIẾT KIỆM CHO HƯU TRÍ" - KHI TIỀN BẠC TRỞ NÊN VÔ NGHĨA

Tuyên bố gây sốc nhất trong cuộc phỏng vấn

"Đừng tiết kiệm cho hưu trí."

Đây không phải lời khuyên tài chính. Đây là một CẢNH BÁO VỀ SỰ SỤP ĐỔ CỦA LOGIC KINH TỂ.

Musk giải thích: "Trong 10-20 năm, hoặc tất cả chúng ta không còn tồn tại, hoặc tiền bạc không còn quan trọng."

Không phải "UBI" (Universal Basic Income).

Mà là "UHI" (Universal High Income).

Sự khác biệt:

UBI = Chính phủ phát tiền cho dân

UHI = Hàng hóa/dịch vụ RẺ ĐẾN MỨC tiền mất giá trị

Logic:

AI + Robot → Chi phí sản xuất → 0

Chi phí = 0 → Giá cả → 0

Giá cả = 0 → Tiền → Vô nghĩa

Nhưng đây là phần tàn khốc:

"3-7 năm tới sẽ RẤT HỖN LOẠN"

Chúng ta sẽ đồng thời trải qua:

Thay đổi triệt để

Biến động xã hội

Sự thịnh vượng to lớn

Một giai đoạn chuyển tiếp KHÔNG THỂ TRÁNH KHỎI.

Câu hỏi không phải là "Liệu nó có xảy ra không?"

Mà là "Bạn sẽ ở phía nào của sự chuyển đổi?"

PHẦN V: NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI LÀ "TIỀN TỆ" CỦA TƯƠNG LAI

"Mặt trời chiếm 99.8% khối lượng hệ mặt trời"

Musk cười nhạo việc làm phản ứng hạt nhân trên Trái Đất: "Giống như tạo băng ở Nam Cực - chúng ta đã có lò phản ứng khổng lồ miễn phí cách 93 triệu dặm, tại sao lại xây một cái nhỏ hơn?"

Kế hoạch 3 bước của Musk:

Bước 1: MEGAPACK (2026-2028)

Pin Tesla lưu điện đêm, phóng ban ngày

Tăng GẤP ĐÔI hiệu suất lưới điện mà không cần nhà máy mới

Bước 2: VỆ TINH AI NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI (2028-2032)

Không gian = ban ngày 24/7

8,000 lần phóng, 1 lần/giờ = hoàn thành trong 1 năm

Bước 3: NHÀ MÁY SẢN XUẤT VỆ TINH TRÊN MẶT TRĂNG (2032+)

Dùng vật liệu Mặt Trăng sản xuất vệ tinh

Phóng trực tiếp từ Mặt Trăng (trọng lực thấp hơn 6×)

Kết luận của Musk:

"Tiền tệ tương lai về cơ bản là năng lượng. Với năng lượng, bạn điều khiển AI, bạn tạo ra bất cứ thứ gì, bạn thay đổi thế giới vật chất."

KẾT LUẬN: ĐÂY KHÔNG PHẢI CẢM HỨNG, ĐÂY LÀ CẢNH BÁO

Peter Diamandis nói sau cuộc trò chuyện:

"Hoàn toàn rõ ràng rằng chúng ta đang sống qua Singularity."

Không phải "sắp tới". Không phải "có thể". Mà là ĐANG SỐNG QUA.

Đây là điều tôi học được:

Những gì KHÔNG CỨU được bạn:

Bằng cấp đại học (AI học nhanh hơn bạn 1 triệu lần)

Kinh nghiệm 20 năm (Robot chia sẻ kinh nghiệm tức thì)

Tiết kiệm tiền (Tiền sẽ mất giá trị)

Hy vọng "mọi thứ sẽ ổn" (Không, sẽ không ổn)

Những gì CÓ THỂ cứu được bạn:

1. Khả năng thích nghi NHANH HƠN MÁY

Học cái mới mỗi ngày

Thử nghiệm không ngừng

Chấp nhận thất bại nhanh

2. Kỹ năng MÀ ROBOT KHÔNG CÓ (tạm thời):

Cảm xúc con người thật

Sáng tạo phi logic

Kết nối sâu sắc

Leadership trong hỗn loạn

3. Ý NGHĨA NGOÀI CÔNG VIỆC:

Đam mê thật sự

Gia đình & cộng đồng

Nghệ thuật & triết học

Câu hỏi "Tại sao tôi tồn tại?"

4. SỬ DỤNG AI như vũ khí:

AI không thay thế bạn

Người DÙNG AI giỏi thay thế bạn

Học ngay. Học nhanh. Học sâu.

SUY NGHĨ CUỐI:

Musk thừa nhận: "Tôi từng rất bi quan, thậm chí đề xuất làm chậm AI. Nhưng cuối cùng nhận ra: Thay vì là người ngoài cuộc bi quan, tốt hơn là người tham gia lạc quan."

Đây không phải về việc "AI sẽ tốt hay xấu".

Đây về việc BẠN SẼ Ở ĐÂU KHI NÓ XẢY RA.

Lịch sử không hỏi ý kiến bạn.

Nó chỉ hỏi: Bạn đã sẵn sàng chưa?

Nguồn: Cuộc phỏng vấn 173 phút - Elon Musk × Dr. Peter Diamandis

Địa điểm: Tesla Gigafactory, Austin, Texas

Ngày: 22/12/2025 (phát hành 6/1/2026)

'NỖI BUỒN CHIẾN TRANH' buồn hơn

 

'NỖI BUỒN CHIẾN TRANH'

BỊ RÚT KHỎI DANH SÁCH

50 TÁC PHẨM XUẤT SẮC

SAU 1975

Sáng 9/1, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông báo quyết định đưa tác phẩm 'Nỗi buồn chiến tranh' của nhà văn Bảo Ninh ra khỏi danh sách 50 tác phẩm xuất sắc sau chiến tranh.

Trong thông cáo báo chí, bộ này cho biết lí do tác phẩm bị rút khỏi danh sách là “sau khi rà soát tiêu chí, đánh giá lại quá trình bình chọn, cũng như tôn trọng nguyện vọng của tác giả”.

Thông cáo cũng tiết lộ trước đó hai ngày, nhà văn Bảo Ninh gửi thư nêu nguyện vọng rút tác phẩm ra khỏi danh sách và cơ quan quản lý cũng đã “gặp gỡ, trao đổi và lắng nghe” ý kiến của ông.

Động thái này diễn ra sau khi vào cuối tháng 11/2025, Nỗi buồn chiến tranh được xướng tên là một trong 50 tác phẩm văn học – nghệ thuật xuất sắc sau 1975.

Sự kiện đã gây ra sóng gió và thổi bùng tranh luận trên mạng xã hội cho dù trước đó tác phẩm xuất bản năm 1987 này, được dịch và xuất bản khoảng 20 quốc gia trên thế giới, đã được giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 1991, cùng một số giải thưởng quốc tế khác.

Trong khi không ít độc giả và giới chuyên môn cho rằng tác giả và tác phẩm xứng đáng thì một bộ phận cựu chiến binh từng trải qua Chiến tranh Việt Nam – mà phía Việt Nam gọi là Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước – và gia đình của họ lên án nhà văn Bảo Ninh, phê phán tác phẩm và chỉ trích hành động vinh danh của chính quyền.

Một số người thậm chí đã yêu cầu “thu hồi giải thưởng”, thu hồi sách, với các lý do tác phẩm này "bóp méo lịch sử", "phản động", "làm tổn hại hình tượng người lính", hay "tự chuyển hóa", "tự diễn biến"...

Chẳng hạn, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, cựu Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội, lên tiếng trên trang Facebook cá nhân, "yêu cầu ban tổ chức phải thu hồi sự vinh danh".

Vị tướng này còn soạn một bản kiến nghị đề nghị rà soát nội dung và xem xét xử lý tác phẩm.

Đến đầu tháng 12, trên nghị trường, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí đã đề nghị Quốc hội, Chính phủ “vào cuộc” quanh vụ tranh cãi về tác phẩm này.

Hội nhà văn Việt Nam

/ Nhà xuất bản Trẻ/ BBC ---  Lương Vũ

DONALD TRUMP VÀ KỊCH BẢN 4 BƯỚC THÂU TÓM GREENLAND

 

DONALD TRUMP VÀ KỊCH BẢN 4 BƯỚC THÂU TÓM GREENLAND

 

Nguyễn Đăng Luân ·

 

Donald Trump không bao giờ nói chỉ để cho vui.

Lần này là…Greenland (hòn đảo băng giá của Đan Mạch) đang nằm trong tầm ngắm chiến lược của Nhà Trắng.

Và điều đáng lo cho châu Âu là: kịch bản này không hề viển vông.

Theo các nguồn ngoại giao uy tín thì…Washington đã bắt đầu đi những nước đầu tiên.

Bước 1: Thổi lửa “độc lập”

Greenland thuộc Đan Mạch. Nhưng Mỹ đang nói chuyện độc lập.

Ngay khi ông Trump trở lại nắm quyền lực, Nhà Trắng đã lập tức khuấy động câu chuyện “tự quyết cho Greenland”, vì một Greenland độc lập không cần xin phép Copenhagen khi ký thỏa thuận với Mỹ.

Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy hơn nửa người Greenland ủng hộ độc lập.

Chỉ cần vậy, thế là đủ để bắt đầu chiến dịch.

Đan Mạch thì cảnh báo:

Greenland đang trở thành mục tiêu của các chiến dịch gây ảnh hưởng.

Còn các cách làm thì rất quen thuộc: khuấy động mạng xã hội, phóng đại phong trào, tạo cảm giác “không thể đảo ngược”.

Tuy nhiên, Washington cũng gửi đi thông điệp rất thẳng, và cứng:

“Không ai sẽ đánh nhau với Mỹ vì Greenland.”

Bước 2: Mật ngọt thay xiềng xích

Người Greenland không muốn trở thành một bang của Mỹ.

Nhưng ông Trump lại có phương án khác.

Đó là…Washington đang đẩy một mô hình gọi là “Liên kết tự do”:

Mỹ lo an ninh, dịch vụ, kinh tế;

đổi lại quân đội Mỹ toàn quyền hoạt động trên lãnh thổ.

Nghe thì có vẻ như là hợp tác.

Nhưng thực chất là đổi chủ bảo trợ.

Một số chính trị gia Greenland công khai nói rằng:

“Mỹ nói họ cần Greenland. Đan Mạch thì chỉ nói chúng tôi là gánh nặng.”

Điều đó cho thấy ông Trump đã đánh đúng tâm lý đó.

Bước 3: Bắt châu Âu nuốt đắng

Đan Mạch và EU chắc chắn sẽ phản đối quyết liệt.

Nhưng ông Trump đã có quân bài mặc cả:

Đó là…Ukraine.

Washington có thể đổi bảo đảm an ninh cho Kiev lấy việc châu Âu làm ngơ trước vai trò mở rộng của Mỹ ở Greenland.

Nếu không chấp nhận?

Ông Trump hoàn toàn có thể phá đàm phán, trừng phạt, hoặc nghiêng cán cân sang phía Nga.

Và tấ nhiên, Châu Âu hiểu điều đó.

Và họ cũng không có nhiều lựa chọn.

Bước 4: Việc đã rồi

Nếu tất cả các phương án thất bại,

thì còn một phương án cuối là:

Ông Trump sẽ đặt chân trước… rồi nói chuyện sau.

Hiện tại, Greenland gần như không có khả năng tự vệ.

Mà Quân đội Đan Mạch ở đây cũng rất mỏng, cũ, và chỉ có tính tượng trưng.

Các chuyên gia cũng đã ước tính là:

Mỹ hoàn toàn có thể kiểm soát Nuuk trong chưa đầy 30 phút nếu muốn.

Bởi Quân đội Mỹ đã có sẵn căn cứ, nhân sự, hậu cần.

Giờ họ chỉ cần bật công tắc.

Về pháp lý thì… Không có cơ sở.

Nhưng “sự đã rồi” thì lại luôn đi trước luật pháp.

Tóm lại ngắn gọn là như này…

Greenland không phải là mục tiêu ngẫu nhiên.

Mà đây là điểm khóa Bắc Cực, khoáng sản, và vị trí quân sự sống còn.

Ông Trump không cần chiến tr*nh.

Ông chỉ cần đúng thời điểm,

đúng áp lực,

đúng sự im lặng của đồng minh là đủ.

Và điều mà khiến châu Âu lo nhất chính là: Ông Trump đã bắt đầu.

Mời Quý vị cùng bình luận ý kiến của mình bên dưới!

____

@mrluaan

Nguồn tham khảo: Politico,

Hoa trang thoi cay tren ao tim (thơ )

 

Hoa trang thoi cay tren ao tim

Kiên Giang

Lâu quá không về thăm xóm đạo
Từ ngày binh lửa cháy quê hương
Khói bom che lấp chân trời cũ
Che cả người thương nóc giáo đường

Mười năm trước, em còn đi học
Áo tím điểm tô đời nữ sinh
Hoa trắng cài duyên trên áo tím
Em là cô gái tuổi băng trinh

*

Quen biết nhau qua tình lối xóm
Cổng trường đối diện ngó lầu chuông
Mỗi lần chúa nhựt em xem lễ
Anh học bài ôn trước cổng trường

Thuở ấy anh hiền và nhát quá
Nép mình bên gác thánh lầu chuông
Để nghe khe khẽ lời em nguyện
Thơ thẩn chờ em trước thánh đường

Mỗi lần tan lễ, chuông ngừng đổ
Hai bóng cùng đi một lối về
E lệ, em cầu kinh nho nhỏ
Thẹn thuồng, anh đứng lại không đi

*

Sau mười năm lẻ, anh thôi học
Nức nở chuông trường, buổi biệt ly
Rộn rã từng hồi chuông xóm đạo
Tiễn nàng áo tím bước vu qui

*

Anh nhìn áo cưới mà anh ngỡ
Chiếc áo tang liệm một khối sầu
Hoa trắng thôi cài trên áo tím
Giữ làm chi kỷ vật ban đầu

Em lên xe cưới về quê chồng
Dù cách đò ngang cách mấy sông
Vẫn nhớ bóng vang thời áo tím
Nên tình thơ ủ kín trong lòng

Từ lúc giặc ruồng vô xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ tà áo tím màu hoa trắng
Giữ cả trường xưa nóc giáo đường

Giặc chiếm lầu chuông xây gác súng
Súng gầm rung đổ gạch nhà thờ
Anh gom gạch đổ xây tường lũy
Chiếm lại lầu chuông giết kẻ thù

Nhưng rồi người bạn đồng trang lứa
Đã chết hiên ngang dưới bóng cờ
Chuông đổ ban chiều, em nức nở
Tiễn anh ra khỏi cổng nhà thờ

Hoa trắng thôi cài trên áo tím
Mà cài trên nắp cỗ quan tài
Điểm tô công trận bằng hoa trắng
Hoa tuổi học trò mãi thắm tươi

*

Xe tang đã khuất nẻo đời
Chuông nhà thờ khóc... tiễn người ngàn thu
Từ đây, tóc rũ khăn sô
Em cài hoa trắng trên mồ người xưa

Hoang Oanh dien ngam

https://youtu.be/gU2CnacYNq4?si=o_mQfqzIw_SkOZhH

Thanh Thuy ca

https://youtu.be/ZQ003bBKHrA?si=ENdjr9QfRwro-4XC