Saturday, November 14, 2026

James Talarico, TEXAS ( midterm vote )

 

James Talarico, TEXAS

        Lê Nguyên Vỹ

 ·

Hy vọng người thanh niên này sẽ thổi bay ám khí thù hận đang đốt cháy nước Mỹ và thế giới

Đây là bài phát biểu chiến thắng của ông James Talarico 37 tuổi, Thượng nghị sĩ đắc cử bang Texas. (Khả năng là Tổng thống tương lai của Hoa Kỳ)

Bản dịch của Meta AI:

*Chúng ta vừa lấy lại Texas.*

Chúng ta vừa chứng minh rằng tất cả tiền bạc trên thế giới này cũng không thể địch lại người dân Texas. Chúng ta vừa cho thấy một nền chính trị của sự chia rẽ không thể địch lại một nền chính trị của tình yêu. Và chúng ta vừa gửi một thông điệp tới mọi nhà tài trợ tỷ phú, mọi nhà tài trợ nghìn tỷ, mọi kẻ bảo vệ tham nhũng cho hệ thống chính trị đã mục nát này ở bang này, ở đất nước này: Quyền lực thuộc về nhân dân.

Tôi nhớ tới câu chuyện trong Kinh Thánh về một cậu bé chăn cừu đối đầu với một gã khổng lồ. Suốt 40 ngày, Goliath chế nhạo và khiêu khích. Đến ngày quyết đấu, hắn xuất hiện trong bộ giáp đầy đủ. Hắn mang theo quá nhiều vũ khí đến nỗi cần có người khác mang khiên cho hắn. Trong cuộc đua này, chúng ta đã đối đầu với Goliath của chính mình. Người giàu nhất thế giới, người quyền lực nhất thế giới và toàn bộ giới tinh hoa ở Washington D.C. David không to lớn hay mạnh mẽ như Goliath. Cậu ấy không có nhiều vũ khí như vậy, nhưng cậu ấy có hy vọng. Cậu ấy có đức tin và cậu ấy có một cái ná. Các bạn chính là cái ná của tôi. Người dân Texas chính là cái ná của tôi. Và tối nay, tối nay chúng ta đã đánh bại Goliath. Kinh Thánh đã dạy tôi, cuộc đời tôi đã dạy tôi, hãy luôn đặt cược vào kẻ yếu thế.

Trước khi làm chính trị gia, tôi là một giáo viên trường công. Tôi dạy môn ngữ văn tại Trường Trung học Rhodes ở phía tây San Antonio. Và như tôi vẫn thường nói, dạy học sinh cấp hai là sự chuẩn bị tốt nhất cho chính trị. Phía tây là một khu phố lịch sử tuyệt đẹp. Nó cũng là một trong những khu vực nghèo nhất trong toàn bang Texas. Mỗi ngày, học sinh của tôi đã đấu tranh một cách anh hùng để vượt qua một hệ thống đã bị dàn xếp sẵn. Học sinh của tôi không chỉ là những đứa trẻ. Các em là những người sống sót, những người mơ mộng, những chiến binh. Tôi đã thấy điều đó trong ánh mắt của các em mỗi ngày, một quyết tâm không thể lay chuyển, một tinh thần bất khuất.

Khi lớn lên, tôi đã thấy cuộc chiến tương tự ở mẹ tôi, con gái của một mục sư đến từ Laredo, người đã rời nhà năm 19 tuổi. Bà chuyển lên Austin và gặp cha ruột của tôi, một thanh niên 21 tuổi bỏ học trung học, người mà chứng nghiện rượu đôi khi dẫn đến bạo lực. Một đêm nọ, ông lại trở nên bạo hành, nhưng đêm đó, đêm đó, tình yêu của mẹ tôi đã vươn lên đối mặt với sự bạo hành đó. Bà gói tất cả đồ đạc của chúng tôi vào chiếc Ford Escort nhỏ của bà. Bà lái xe đưa tôi đến khách sạn nơi bà làm việc. Bà cầu xin quản lý cho chúng tôi ở trong một trong những căn phòng cho đến khi chúng tôi tìm được căn hộ nhỏ này ở Đông Austin. Không có chỗ cho phòng trẻ em, vì vậy tôi ngủ trong một chiếc nôi đặt trong tủ quần áo của bà và bà rất tự hào về chiếc tủ đó. Bà trang trí nó bằng tranh ảnh và đồ chơi. Không ai có thể nói với bà rằng đó không phải là phòng trẻ em. Hãy luôn, luôn đặt cược vào kẻ yếu thế.

Chúng ta là những kẻ yếu thế trong cuộc đua này. Chúng ta đã đối đầu với gần 40 năm nghi ngờ và vỡ mộng. Chúng ta đã đối đầu với hơn 300 triệu đô la, nhiều hơn bất kỳ chiến dịch tranh cử Thượng viện nào trong lịch sử nước Mỹ. Chúng ta đã đối đầu với tất cả các quảng cáo tiêu cực, các chiến dịch bôi nhọ, bot nước ngoài và deepfake AI mà tiền có thể mua được. Những cuộc tấn công đó là những tiếng tru cuối cùng của một giới tinh hoa đang hấp hối. Tiếng rên hấp hối của một hiện trạng biết rằng ngày tàn của nó đã được đếm. Họ chơi bẩn vì họ tuyệt vọng, nhưng chúng ta không bao giờ mất hy vọng. Chúng ta không bao giờ mất đức tin. Và trước đồng tiền lớn và tỷ lệ cược dài, chúng ta đã lấy lại quyền lực của mình. Hãy luôn, luôn đặt cược vào kẻ yếu thế.

Chúng ta đã xây dựng một phong trào không giống bất kỳ phong trào nào mà bang này từng chứng kiến. Chúng ta đã đoàn kết người dân Texas từ mọi hoàn cảnh và tín ngưỡng vào một đội để đối đầu với hệ thống chính trị đã mục nát và tham nhũng này. Cử tri lần đầu, cử tri đã ba lần bỏ phiếu cho Trump, những người lao động từ mọi ngóc ngách của bang này, những người đã chán ngán và sẵn sàng thay đổi. Chiến thắng này, chiến thắng này là dành cho mọi kẻ yếu thế đã bị coi thường và bị bỏ lại phía sau. Chiến thắng này là dành cho mọi giáo viên và mọi y tá, cho mọi nông dân và mọi chủ trang trại, cho mọi người trẻ đang cố gắng mua nhà, cho mọi bậc cha mẹ đang cố gắng đặt thức ăn lên bàn. Chiến thắng này, chiến thắng này là dành cho mọi người dân Texas từng tự hỏi liệu có ai đang lắng nghe hay không. Tôi đã nghe các bạn. Chúng tôi đã nghe các bạn. Và tối nay cả thế giới nghe thấy các bạn.

Gửi tới những người dân Texas đã ủng hộ phong trào này, tôi cảm thấy khiêm nhường trước niềm tin của các bạn và tôi sẽ làm việc mỗi ngày để xứng đáng với nó. Và gửi tới những người dân Texas đã không bỏ phiếu cho tôi, tôi cũng sẽ là thượng nghị sĩ của các bạn. Tôi sẽ luôn phục vụ các bạn. Tôi sẽ luôn đấu tranh vì các bạn. Chiến thắng này không phải về Đảng Dân chủ hay Đảng Cộng hòa. Nó lớn hơn thế rất nhiều. Có điều gì đó đã hỏng ở Mỹ. Hệ thống kinh tế của chúng ta đã hỏng. Hệ thống chính trị của chúng ta đã hỏng. Ngay cả mối quan hệ của chúng ta với nhau cũng cảm thấy đã hỏng. Đó là vì những người quyền lực nhất trên thế giới muốn nó như vậy.

Ông ngoại tôi là một mục sư Baptist ở Nam Texas, và khi tôi còn nhỏ, ông nói với tôi rằng chúng ta theo một vị Rabbi đi chân trần, người đã cho chúng ta hai điều răn, yêu Chúa và yêu người lân cận, vì không có tình yêu Chúa mà không có tình yêu người lân cận. Mỗi một người đều mang hình ảnh của đấng thiêng liêng. Mỗi một người đều thánh thiện, không chỉ người lân cận trông giống tôi, không chỉ người lân cận cầu nguyện giống tôi, không chỉ người lân cận bỏ phiếu giống tôi. Tôi được kêu gọi yêu thương tất cả những người lân cận của tôi như cách tôi yêu chính mình. Bởi vì bất chấp những khác biệt của chúng ta, tất cả chúng ta đều muốn những điều giống nhau; một khu phố an toàn, một công việc tốt, một trường công chất lượng cao, được tài trợ tốt, và khả năng gặp bác sĩ khi chúng ta cần.

Nhưng các tỷ phú sở hữu các thuật toán mạng xã hội, sở hữu các mạng tin tức cáp, sở hữu các chính trị gia đang cãi nhau trên màn hình của chúng ta, họ muốn chúng ta chống lại nhau. Họ muốn chúng ta tập trung vào cách chúng ta khác nhau thay vì cách chúng ta giống nhau. Họ muốn chúng ta nhìn trái và nhìn phải vào nhau thay vì nhìn lên họ. Cuộc chiến thực sự ở đất nước này không phải là cánh tả đối đầu với cánh hữu. Đó là tầng lớp trên đối đầu với tầng lớp dưới. Những người ở trên cùng làm việc rất chăm chỉ để giữ chúng ta tức giận và chia rẽ, bởi vì sự đoàn kết của chúng ta là mối đe dọa đối với sự giàu có và quyền lực của họ.

Chúng ta đã thấy điều đó trong cuộc đua này. Chúng ta đã thấy điều đó trong mọi quảng cáo tấn công do tỷ phú tài trợ. Những người ở trên cùng chia rẽ chúng ta theo đảng phái, theo chủng tộc, theo giới tính, theo tôn giáo, theo văn hóa, để chúng ta không nhận ra rằng họ đang móc túi chúng ta. Rằng họ đang cắt ngân sách trường học của chúng ta, rằng họ đang phá hoại hệ thống y tế của chúng ta, rằng họ đang tăng thuế cho tất cả chúng ta trong khi họ cắt giảm thuế cho chính họ. Đó là chiến lược lâu đời nhất trên thế giới, chia để trị. Nhưng tối nay chúng ta đã gửi một thông điệp rõ ràng như pha lê tới những người ở trên cùng. Chúng ta sẽ không bị chinh phục.

Tôi nghĩ có thể nói một cách an toàn rằng chúng ta đã mệt mỏi với việc bị xúi giục chống lại nhau. Chúng ta đã mệt mỏi với việc bị bảo phải ghét nhau. Đã 10 năm với kiểu chính trị này, chính trị như môn thể thao đẫm máu, chính trị như trolling và hạ nhục, chính trị như đấu vật chuyên nghiệp. Nó xé nát các gia đình. Nó kết thúc tình bạn và nó khiến tất cả chúng ta cảm thấy tồi tệ mọi lúc. Người dân trên toàn bộ phổ chính trị đang khao khát một loại chính trị khác. Không phải chính trị của hận thù, không phải chính trị của sợ hãi, không phải chính trị của chia rẽ, mà là chính trị của tình yêu.

Đức tin của tôi dạy tôi rằng tình yêu là sức mạnh mạnh mẽ nhất trong vũ trụ. Tình yêu không thụ động. Tình yêu không trung lập. Tình yêu không yếu đuối. Tình yêu đòi hỏi chúng ta đứng giữa kẻ bắt nạt và người bị bắt nạt. Tình yêu đòi hỏi chúng ta nhìn thẳng vào mắt cái ác và không chớp mắt. Loại tình yêu đó luôn là mối đe dọa đối với những người nắm quyền. Loại tình yêu đó là cách mạng. Loại tình yêu đó là sáng tạo. Hận thù thì có thể đoán trước được. Hận thù thì nhàm chán. Hận thù không thể giảm hóa đơn năng lượng của chúng ta. Hận thù không thể dạy một đứa trẻ đọc. Hận thù không thể xây dựng tương lai. Nhưng những gì hận thù không thể làm, tình yêu có thể. Tình yêu có thể biến một học sinh thành một học giả. Tình yêu có thể biến một chiếc tủ quần áo thành một phòng trẻ em. Tình yêu có thể biến một kẻ thù thành một người bạn. Tình yêu có thể biến một chiến dịch thành một phong trào. Tình yêu, tình yêu có thể chữa lành những gì đã hỏng ở Mỹ.

Chúng ta không thể đánh bại chính trị của sự chia rẽ bằng nhiều sự chia rẽ hơn. Chúng ta không thể thắng trò chơi đó. Chúng ta phải thay đổi trò chơi. Theo kinh nghiệm của tôi, khi bạn đưa ra một bàn tay mở thay vì một nắm đấm đóng, bạn sẽ ngạc nhiên về ai sẽ nắm lấy bàn tay đó. Chúng ta đã không thắng cuộc đua này bằng cách xa lánh những người lân cận của chúng ta, hay làm xấu hổ những người lân cận của chúng ta, hay chế giễu những người lân cận của chúng ta. Chúng ta đã thể hiện một loại chính trị mới, một nền chính trị bắt nguồn từ tình yêu sâu sắc dành cho bang của chúng ta, dành cho đất nước của chúng ta, và quan trọng nhất, dành cho tất cả những người lân cận của chúng ta.

Chúng ta đã huy động. Chúng ta đã huy động 60.000 tình nguyện viên của chúng ta ở mọi ngóc ngách của bang, và cùng nhau chúng ta đã chuyển nước đóng chai đến Sand Branch, một cộng đồng phía nam Dallas không có nước máy. Chúng ta đã quyên góp đồ dùng học tập cho một trường tiểu học ở El Cenizo, một thị trấn nhỏ ở biên giới. Chúng ta đã thu thập hơn 20.000 pound thực phẩm cho các gia đình ở Fort Worth đang vật lộn với chi phí sinh hoạt cao. Trước khi thế giới thay đổi theo những cách bạn thấy trên TV hoặc đọc trên báo, thế giới thay đổi từ người này sang người khác, từ người lân cận này sang người lân cận khác. Trong mỗi khoảnh khắc khi bạn chọn tử tế, trong mỗi người lân cận chúng ta chọn yêu thương, trong mỗi lời cầu nguyện mà chúng ta dành cho một người sẽ không cầu nguyện cho chúng ta đáp lại. Đây là cách chúng ta đã thắng Texas. Đây là chiến thắng lớn bằng cả Texas. Và giờ chúng ta có một nhiệm vụ lớn bằng cả Texas.

Cuộc bầu cử này là về việc theo đuổi một tầm nhìn về những gì bang này có thể trở thành. Các trường công Texas là niềm ghen tị của quốc gia, một nền kinh tế Texas không ai sánh bằng, và các gia đình Texas mạnh mẽ và khỏe mạnh hơn bao giờ hết. Nó sẽ không xảy ra trong một sớm một chiều, nhưng một bang khổng lồ xứng đáng với những giấc mơ khổng lồ. Và chúng ta biết làm thế nào để đến đó.

Chúng ta phải loại bỏ đồng tiền lớn khỏi chính trị của chúng ta, để không tỷ phú hay nghìn tỷ phú nào có thể mua chuộc cuộc bầu cử của chúng ta. Chúng ta phải phá bỏ hệ thống kinh tế đã bị dàn xếp này, vốn chỉ có lợi cho 1% trên cùng. Chúng ta phải thông qua bảo hiểm y tế toàn dân, để không ai bị phá sản chỉ vì bị bệnh. Chúng ta phải đầu tư vào giáo viên và học sinh của chúng ta, để mọi kẻ yếu thế đều có cơ hội chiến đấu. Chúng ta phải chấm dứt những cuộc chiến tranh mãi mãi tham nhũng này, đang đẩy giá cả lên và giết chết những người đàn ông và phụ nữ vĩ đại của chúng ta trong quân phục. Và chúng ta phải chữa lành sự tha hóa tinh thần sâu sắc ở gốc rễ của tất cả những khủng hoảng này. Chúng ta phải bắc cầu qua những chia rẽ giữa chúng ta và sửa chữa những mối dây ràng buộc chúng ta.

Chúng ta đã rèn nên một loại chính trị mới ở đây tại Bang Ngôi sao Cô đơn, một câu trả lời cho thập kỷ chia rẽ này. Chúng ta đã cho thấy rằng khi những người lao động cùng nhau vượt qua mọi đường chia rẽ, chúng ta có thể làm những điều phi thường. Chúng ta đã thắng cuộc đua này vì những người đang khao khát thay đổi giờ đây sẽ được thay đổi. Nền chính trị cũ đó đang chết dần và một nền chính trị mới đang được sinh ra qua mỗi người chúng ta, qua mọi kẻ yếu thế, qua mọi David chống lại mọi Goliath, qua mọi người dân Texas đã tin tưởng vào bang của chúng ta và tin tưởng vào phong trào này. Giờ công việc thực sự bắt đầu.

2.000 năm trước, khi những người ở trên cùng làm tổn thương những người lân cận của ông, vị Rabbi đi chân trần đó đã không ở trong phòng và cầu nguyện. Ông đã đi vào trung tâm quyền lực và lật đổ những chiếc bàn của bất công. Khi phong trào này tiến tới trung tâm quyền lực, khi chúng ta tiến tới Thượng viện Hoa Kỳ, chúng ta biết khoảnh khắc này đòi hỏi gì ở chúng ta. Texas, đã đến lúc bắt đầu lật bàn.

---------------------------------------------

Phát biểu của James Talarico, 37 tuổi, cựu giáo viên trường công, dân biểu bang Texas, chủng sinh Presbyterian vừa đánh bại Tổng Chưởng lý Texas Ken Paxton trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ, với 55% phiếu bầu, chấm dứt 38 năm đảng Dân chủ không thắng ghế toàn bang ở Texas. Đối thủ của ông được tỷ phú Elon Musk chi 168 triệu USD quảng cáo ủng hộ.

- Bản ghi lời đầy đủ: Rev, The Singju Post, và bài đăng lại của Robert Reich trên Substack đều đăng toàn văn bài này

Friday, November 13, 2026

ĐIỀU NÀY ĐÁNG SUY NGẪM.

 

 ·

ĐIỀU NÀY ĐÁNG SUY NGẪM.

Trần Hạ Vi

 ·

- Bill Gates có rất nhiều bạn gái bất chính, không sao cả.

- Elon Musk có nhiều con với nhiều phụ nữ, không sao cả.

- Dario Amodei từng hẹn hò với một phụ nữ Trung Quốc tên Jade Wang trước khi cưới Cami Clark, người từng chào bán một dự án kinh doanh phim khiêu dâm cho chính Jeffrey Epstein, không sao cả.

- Nhưng Jensen Huang ngoại tình kiểu truyền thống, và điều này lại là vấn đề lớn đến mức ông phải từ chức?

Vô lý.

Đây mới là câu chuyện thật.

.

CHƯƠNG MỘT: CUỘC CHIẾN CHIP CỦA BIDEN

Jensen Huang của Nvidia đã rất bối rối. Đó là năm 2022, và các bộ xử lý đồ họa của ông đã trở nên phổ biến toàn cầu, là trái tim của điện toán cao cấp trên khắp hành tinh.

Nhưng mùa thu năm đó, Biden vi phạm những nguyên tắc cơ bản nhất của Tổ chức Thương mại Thế giới. Ông ra lệnh cho các nhà sản xuất chip bán dẫn tiên tiến và thiết bị chế tạo chip trên thế giới (ở Hà Lan, Đài Loan và Nhật Bản) ngừng bán cho Trung Quốc.

Chính quyền Biden ám chỉ rằng những con chip này dành cho thiết bị quân sự của Trung Quốc, nhưng đó là một lời nói dối. Chính giới an ninh Mỹ cũng thừa nhận rằng 99,9% được dùng cho mục đích dân sự, như công nghệ y tế và điện toán AI.

Huang thất vọng. Ông không còn có thể bán A100 và H100 của Nvidia cho Trung Quốc nữa.

.

CHƯƠNG HAI: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Jensen Huang là người giải quyết vấn đề. Tháng 2 năm 2024, Nvidia ra mắt H20, một con chip AI sản xuất riêng cho Trung Quốc, kém mạnh hơn mẫu cao cấp nhất chỉ dành cho thị trường Mỹ.

Bằng cách đó, ông vừa làm hài lòng chính phủ Mỹ, vừa có thứ để bán cho người Trung Quốc.

Không phải ai ở Mỹ cũng hài lòng về điều này, và các quy định xuất khẩu liên tục thay đổi.

.

CHƯƠNG BA: KHOẢNH KHẮC DEEPSEEK

Tháng 1 năm 2025, một chàng trai trẻ mọt sách từ ngành tài chính Trung Quốc tuyên bố rằng công ty Deepseek của anh đã tạo ra nhanh chóng và rẻ một AI trọng số mở hiệu suất cao.

Hàm ý thật lớn: người Trung Quốc đang tìm ra cách phát triển chức năng AI hàng đầu mà không cần các cụm GPU hàng đầu khổng lồ của Nvidia.

Jensen Huang biết mình phải phản ứng gấp để giữ chỗ đứng ở thị trường Trung Quốc. Giữa tháng 4, ông bay đến gặp các quan chức thương mại ở Bắc Kinh và cam kết sẽ "nỗ lực hết mình" phục vụ người Trung Quốc.

Phe diều hâu chống Trung Quốc ở Mỹ đã âm thầm huy động lực lượng, và đưa ra một thông báo. Tháng 4 năm 2025, Mỹ cấm toàn bộ việc xuất khẩu H20 của Jensen Huang sang Trung Quốc.

Không thể tin nổi! CEO Nvidia nổi giận. "Bất cứ ai nghĩ rằng một nước cờ cấm Trung Quốc dùng H20 sẽ cắt đứt khả năng AI của họ thì đều hoàn toàn thiếu hiểu biết," Huang nói với một người phỏng vấn tại một hội nghị thương mại ở Đài Bắc.

.

CHƯƠNG BỐN: TÀI NĂNG ĐẶC BIỆT CỦA HUANG

Rồi có một tin tốt hiếm hoi. CEO Nvidia bắt đầu vận động Trump trong hậu trường. Huang là một nhà đàm phán bậc thầy, và nỗ lực của ông đã thành công.

Giữa tháng 7 năm 2025, Huang trở lại Trung Quốc, chuyến đi thứ ba của ông trong 12 tháng.

Huang xuất hiện mà không mặc chiếc áo khoác da đen đặc trưng. Thay vào đó, ông mặc bộ đường trang truyền thống của Trung Quốc, và phát biểu một phần bằng tiếng Quan Thoại.

Ông nói Washington đã dọn đường cho Nvidia xuất khẩu H20 sang Trung Quốc. Chúng tôi đã trở lại!

Trump đòi một phần tiền mặt từ doanh số H20 để đổi lấy việc chấp thuận xuất khẩu. Chính sách của chính phủ Mỹ dường như đang bị đem ra bán theo đúng nghĩa đen.

.

CHƯƠNG NĂM: GIỚI ĐIỆP VIÊN KHÔNG VUI

Huang lại đưa chip sang Trung Quốc, và phe diều hâu chống Trung Quốc trong chính phủ Mỹ không hài lòng, giới điệp viên cũng vậy.

Có một khuynh hướng phổ biến là hình dung cộng đồng tình báo Mỹ như những người đàn ông cứng rắn thiên hữu, những kẻ ủng hộ Trump mặc vest đen.

Sự thật hoàn toàn ngược lại. Ban lãnh đạo CIA ưa thích hơn nhiều thái độ tiêu cực đơn giản, đồng loạt đối với "kẻ thù" vốn đặc trưng của Đảng Dân chủ. Khi người Nga, người Trung Quốc và người Triều Tiên được khắc họa như những nhân vật phản diện hoạt hình, các chiến dịch bí mật trở nên chính đáng.

Nhưng bất chấp những lời hùng hổ, Trump có khuynh hướng đối xử với các nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc và thậm chí Triều Tiên như những con người thực sự có thể thương lượng được.

Cách tiếp cận mang tính giao dịch này gây vấn đề cực lớn cho CIA, vốn cần những nhân vật phản diện hoạt hình để biện minh cho ngân sách hằng năm hơn 15 tỷ USD.

Và thói quen của Trump là không vận những nhà lãnh đạo không phù hợp vào chỉ huy cộng đồng tình báo, chẳng hạn như Mike Pompeo bị nhiều người ghét, đã làm kết tinh thái độ tiêu cực đó, như các nhà biên niên sử của CIA đã viết.

.

CHƯƠNG SÁU: MỘT BƯỚC NGOẶT

Niềm vui của Jensen Huang không kéo dài. Trong một bước ngoặt bất ngờ, tháng 9 năm 2025 Trung Quốc tuyên bố không muốn chip Nvidia và sẽ không mua nữa.

- 15 tỷ USD doanh số dự kiến biến mất.

- Nvidia phải ghi giảm một khoản được cho là 5,5 tỷ USD tồn kho.

- Công ty giờ đã mất hoàn toàn khả năng tiếp cận thị trường AI Trung Quốc, ước tính 50 tỷ USD.

- Và bằng chứng xác thực đang xuất hiện cho thấy các công ty Trung Quốc đang xây dựng các giải pháp thay thế, thậm chí cho cả CUDA (một thành phần độc nhất trong chip Nvidia).

Huang muốn nhận được nhiều thiện chí hơn từ phía Mỹ. Nvidia là một công ty Mỹ, và nó đi từ chỗ chiếm 95% thị phần ở Trung Quốc xuống 0%. "Tôi không thể tưởng tượng có nhà hoạch định chính sách nào nghĩ đó là ý hay," ông nói với các phóng viên.

.

CHƯƠNG BẢY: LẠI MỘT LẦN NỮA, ÔNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Nhưng kỹ năng phi thường của Huang trong việc làm việc với Trump lại đem về kết quả, và đến giữa năm 2026, hoạt động kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc đã đạt tới một trạng thái cân bằng phức tạp.

Huang đã (vào tháng 12 năm 2025) thuyết phục Tổng thống Mỹ cho phép Nvidia bán cả chip H200 công suất cao sang Trung Quốc, miễn là chính phủ Mỹ nhận 25% số thu. Vì vậy một loạt chip Nvidia lại có thể được bán ở Trung Quốc.

- Các chip Nvidia khác đang đến Trung Quốc qua thị trường chợ đen.

- Có nghi ngờ rằng các công ty ở Singapore và Malaysia, chẳng hạn Megaspeed, đang lách các hạn chế xuất khẩu, cũng giao chip.

- Một số chip Nvidia bị kẹt ở Hồng Kông, mắc kẹt trong các quy định rối rắm, thay đổi liên tục, nhưng được kỳ vọng cuối cùng sẽ được thả ra.

- Về mặt bất lợi (theo quan điểm của Huang), các chip xuất xứ Trung Quốc mới, đáng chú ý là Ascend 950 của Huawei, đang bắt kịp với những khả năng tiên tiến mô phỏng chip của Nvidia.

Tóm lại, Trung Quốc đã trở lại cuộc chơi.

.

CHƯƠNG TÁM: HẠ GỤC ÔNG

Phải làm một điều gì đó. Phải xử lý Trung Quốc. Nhưng trước hết, phải hạ gục Huang.

Phe diều hâu chống Trung Quốc ở Mỹ coi thành công của Huang trong việc đạt thỏa thuận với Trump là một phần then chốt của vấn đề. Đó là một yếu tố cần được cắt bỏ một cách phẫu thuật.

CIA và các đối tác của họ trong truyền thông chính thống phương Tây hành động ngay.

Tháng 10 năm 2026, cộng đồng tình báo Mỹ nói với các phóng viên New York Times rằng có nghi ngờ người tình của Huang, Alice Huang Le, là gián điệp Trung Quốc.

Họ không đưa ra bằng chứng nào.

Cáo buộc này rõ ràng là lố bịch: dòng chip hợp pháp và bất hợp pháp qua biên giới không phải bí mật, và ý nghĩ rằng những chi tiết vụn vặt của kỹ thuật bán dẫn cấp nano có thể được trao đổi trong lúc chuyện trò trên gối là lố bịch, thậm chí hài hước.

Nhưng khi cộng đồng tình báo Mỹ và truyền thông chính thống hợp lực, họ gần như bất khả chiến bại.

Vào thời điểm này của quá trình, truyền thông đồng lõa đang đóng vai trò của mình. Một tiêu đề điển hình là của tờ Economist hôm qua:

"Jensen Huang phải từ chức."

.

KẾT

Jensen Huang đã từ chức.

Trump đã bị suy yếu.

Công chúng thế giới đã bị đánh lừa bằng câu chuyện "bẫy mật ngọt".

Huawei của Trung Quốc vẫn tiến lên, với các phiên bản Ascend mới, mạnh hơn dự kiến ra mắt vào năm 2027 và 2028.

Tác giả: Nuri Vittachi.

SYLL tác giả (theo X): Từng làm việc tại South China Morning Post (SCMP), Far Eastern Economic Review, Reader’s Digest; từng là cây bút bình luận (op-ed) cho The New York Times và nhiều ấn phẩm khác. Là tác giả của hơn 40 cuốn sách; hiện đang điều hành dự án tin tức mang tên Friday tại Hong Kong.



 

Monday, November 9, 2026

NHÀ VĂN ANH NATE WHITE VIẾT VỀ TRUMP

 

NHÀ VĂN ANH NATE WHITE VIẾT VỀ TRUMP

Vũ Tuân


(Trích từ tờ The Times của London)
Có người hỏi: “Tại sao một số người Anh không thích Donald Trump?”
Nate White, nhà văn Anh nổi tiếng với lối viết sắc sảo và hóm hỉnh, đã đưa ra câu trả lời tuyệt vời như sau:
Trump thiếu những phẩm chất nhất định vốn được người Anh truyền thống coi trọng.
Ông ta không có sự cao quý, sức hấp dẫn, sự điềm tĩnh, uy tín, lòng trắc ẩn, óc hài hước, sự ấm áp, trí tuệ, sự tinh tế, khả năng thấu cảm, sự tự nhận thức, tính khiêm nhường, danh dự hay phong thái tao nhã - những phẩm chất mà, thật kỳ lạ, ở người tiền nhiệm của ông ta, ngài Obama, lại rất dồi dào.
Dù Trump có thể trở thành trò cười, ông ta chưa bao giờ nói điều gì mang tính châm biếm, dí dỏm hay thậm chí chỉ hơi buồn cười - chưa một lần nào, tuyệt đối chưa một lần nào. Tôi không nói điều này theo nghĩa cường điệu tu từ; tôi nói hoàn toàn theo nghĩa đen: chưa bao giờ. Đối với người Anh, thiếu khiếu hài hước gần như là một biểu hiện của sự vô nhân tính.
Và Trump chính là trường hợp như thế. Dường như ông ta thậm chí còn không hiểu thế nào là một câu đùa. Với ông ta, đùa cợt đồng nghĩa với những lời bình phẩm thô lỗ, những lời xúc phạm vô học và những hành vi tàn nhẫn được thực hiện một cách tỉnh bơ.
Trump giống như một kẻ chuyên đi gây hấn trên mạng: ông ta không bao giờ thực sự cười hay tìm thấy niềm vui trong chuyện gì; ông ta chỉ ré lên vì khoái trá hoặc hả hê chế giễu người khác.
Điều đáng sợ nhất là ông ta không chỉ buông ra những lời lăng mạ thô tục và ngu ngốc; ông ta thực sự tin vào những gì mình nói. Trí óc ông ta chẳng khác nào một thuật toán máy móc, chỉ vận hành bằng những định kiến nhỏ nhen và sự ác ý mang tính bản năng.
Trong con người ấy không có sự châm biếm, không có chiều sâu phức tạp, không có sự tinh tế, cũng chẳng có chiều sâu nội tâm. Tất cả đều hời hợt. Chúng ta nhìn thấy một con người không có thế giới nội tâm, không có linh hồn.
Ở Anh, theo truyền thống, chúng tôi luôn đứng về phía David chứ không phải Goliath. Những người hùng của chúng tôi đều là những kẻ yếu thế nhưng dũng cảm: Robin Hood, Dick Whittington, Oliver Twist.
Trump không dũng cảm, cũng chẳng phải kẻ yếu thế. Ông ta hoàn toàn trái ngược với những hình tượng ấy.
Ông ta thậm chí không giống một cậu ấm giàu có được nuông chiều hay một gã nhà giàu tham lam. Ông ta giống một con sên trắng khổng lồ hơn - một phiên bản Jabba the Hutt được hưởng mọi đặc quyền.
Và tệ hơn cả, ông ta là một kẻ bắt nạt.
Khi đứng giữa những kẻ bắt nạt khác, ông ta đột nhiên biến thành một tên tay sai hèn nhát, chỉ biết rên rỉ và bám đuôi.
Ông ta chỉ dám ra tay với những người yếu thế hơn - điều mà một quý ông không bao giờ nên làm, không thể làm và tuyệt đối không được làm. Và mỗi cú đánh của ông ta đều nhắm vào chỗ hiểm. Ông ta đặc biệt thích bắt nạt những người dễ bị tổn thương hoặc không có tiếng nói - và vẫn tiếp tục đánh họ ngay cả khi họ đã ngã gục.
Bởi vậy, việc một bộ phận đáng kể người Mỹ - có lẽ khoảng một phần ba- nhìn những gì ông ta làm, nghe những gì ông ta nói rồi nghĩ: “Ừ, có vẻ đúng gu mình đấy”, khiến người Anh vô cùng bối rối và thất vọng.
Suy cho cùng, không thể đọc nổi một dòng tweet hay nghe ông ta nói một, hai câu mà không có cảm giác như đang nhìn thẳng xuống vực thẳm.
Ông ta biến sự tầm thường thành một loại hình nghệ thuật. Ông ta là Picasso của sự nhỏ nhen, là Shakespeare của những điều đê tiện. Những khiếm khuyết của ông ta có cấu trúc phân dạng: ngay cả những khuyết điểm ấy cũng có khuyết điểm riêng, cứ thế kéo dài đến vô tận.
Thế giới chưa bao giờ thiếu những kẻ ngu ngốc, và những kẻ phản diện cũng chẳng bao giờ hiếm. Nhưng hiếm khi sự ngu ngốc lại độc ác đến thế, và cái ác lại ngu ngốc đến vậy.
Ông ta khiến Richard Nixon trông có vẻ đáng tin, còn George W. Bush bỗng trở nên thông minh.
Nếu Frankenstein quyết định tạo ra một con quái vật chỉ bao gồm toàn bộ những thói xấu của con người, hẳn ông ta sẽ tạo ra Trump. Và rồi, trong nỗi kinh hoàng cùng sự hối hận, bác sĩ Frankenstein sẽ phải tuyệt vọng kêu lên: “Lạy Chúa, ta đã tạo ra thứ gì thế này?”
Nếu sự ngu ngốc là một chương trình truyền hình, thì Trump hẳn sẽ là toàn bộ bối cảnh sân khấu của chương trình ấy.

--------

Wednesday, October 14, 2026

Sự Thật Lề Đường (STLĐ)

 

 

Sự Thật Lề Đường (STLĐ)

         Dolphin Tran 

Đọc tin Trump kêu gọi Iran xóa sổ Los Angles và San Diego mà không thể tin được. Một tổng tư lệnh lại kêu gọi kẻ thù xóa sổ một phần đất nước mình và xem như chuyện nhỏ. Và như tôi thường nói, có một đám mả gà luôn tung hô bất cứ những gì Trump nói. Trump thực ra chỉ là hiện thực hóa của sự thối rữa, băng hoại của một phần nước Mỹ.

Đọc bài này và chuyển ngữ để các bạn tham khảo.

=======

Chính tiếng vỗ tay mới là thứ làm thối rữa đôi tai tôi

Không chỉ sự nọc độc tuôn ra từ miệng Donald Trump tại Nebraska vào ngày 5 tháng 10 khiến tôi thấy buồn nôn. Mà chính là tiếng vỗ tay. Những tiếng reo hò cuồng loạn, mất trí của đám đông khi nghe ông ta đích danh nêu tên Los Angeles và San Diego là những thành phố mà Iran có thể "xóa sổ", để rồi họ đáp lại bằng sự tán thưởng vang dội. Tôi không chỉ cảm thấy buồn bã hay giận dữ; tôi cảm thấy một sự ghê tởm tột cùng trước sự mục ruỗng đang ăn mòn một phần đáng kể của đất nước này. Trump lại lún sâu thêm vào một tầng đáy mới của sự đồi bại, và khán giả của ông ta ở ngay đó, hân hoan cổ vũ ông ta tiếp tục đào sâu thêm nữa.

Hãy hình dung khung cảnh quái đản tại Grand Island: Trump thản nhiên bàn về cái giá địa chính trị của một cuộc chiến với Iran, trước khi chuyển hướng sang viễn cảnh đầy khoái chí về việc các thành phố Mỹ bị hủy diệt. "Cứ để họ xóa sổ Los Angeles đi. Cứ để họ xóa sổ San Diego đi," ông ta cười cợt nói.

Và ngay bên cạnh sân khấu là cái bóng quen thuộc:

Natalie Harp, người đúng nghĩa là "cô nàng tóc vàng chuyên an ủi tinh thần" của ông ta. Với chiếc máy in không dây cầm tay, cô ta lảng vảng như một bảo mẫu nịnh hót, sẵn sàng bao bọc cái tôi mong manh của ông ta trong hơi ấm của những bản in các lời tán dương trên Truth Social ngay khi ông ta bước xuống sân khấu. Sự tương phản ấy thật đáng buồn nôn. Đây là một người đàn ông cần một nhân viên toàn thời gian dỗ dành bằng những lời khen ngợi trên mạng được in ra để ông ta không nổi cơn thịnh nộ, thế mà lại thản nhiên đem sinh mạng của hàng triệu người Mỹ ra làm trò đùa cợt nhả trước kẻ thù nước ngoài.

Và đám đông lại thích thú với điều đó. Dù cho thứ tư duy lệch lạc, mù quáng vì phe phái nào đã khiến họ ủng hộ điều này, tôi vẫn không thể nào chịu nổi âm thanh ghê tởm của những tràng pháo tay đó. Họ đã reo hò cho cái chết của chính đồng bào mình.

Tất nhiên, những kẻ nịnh hót trong chiến dịch tranh cử của ông ta lập tức vội vã tìm cách dọn dẹp mớ hỗn độn này. Họ muốn chúng ta tin rằng ông ta chỉ đang giải thích về những "mối nguy hiểm" mà ông ta đã ngăn chặn, hay đó chỉ là một phép ẩn dụ vụng về về chi phí tài chính. Thật là nhảm nhí hết sức. Tôi đã quá ngán ngẩm đến mức phát ốm khi cứ bị bắt phải giải mã, biện hộ, tô vẽ lại và kiên nhẫn chịu đựng những lời lẽ bừa bãi, vô nghĩa tuôn ra như xả lũ từ miệng người đàn ông này. Người được giao trọng trách nắm giữ mã kích hoạt hạt nhân không nên cần đến một đội ngũ phiên dịch khẩn cấp để làm rõ xem liệu ông ta đang hứa bảo vệ đất nước hay đang tự nguyện dâng một nửa bang California cho một cuộc tấn công bằng tên lửa.

Tôi lớn lên ở Nam California. Đó không phải là những hình ảnh biếm họa trừu tượng về viễn cảnh đen tối dưới thời phe cấp tiến; đó là những nơi có thật. Đó là những mái nhà. Khi nghe nhắc đến Los Angeles và San Diego, tôi nghĩ ngay đến hàng triệu con người đang làm việc, nuôi dạy con cái và nỗ lực mưu sinh. Tôi nghĩ đến những sinh mạng con người, những người cũng đáng quý chẳng kém gì những người đang ngồi trên những chiếc ghế xếp ở Nebraska. Tôi muốn nhìn thẳng vào mắt đám đông đang reo hò kia và hỏi xem họ sẽ vỗ tay to đến mức nào nếu gã mị dân này thản nhiên đề nghị một thế lực nước ngoài ném bom hạt nhân vào chính phòng ngủ nơi con cái họ đang say giấc.

Trong bất kỳ nền cộng hòa nào còn tỉnh táo và vận hành đúng đắn, Quốc hội sẽ ngay lập tức soạn thảo các điều khoản luận tội. Đó không phải là phản ứng thái quá mang tính đảng phái; đó là yêu cầu tối thiểu về trách nhiệm giải trình đối với một kẻ công khai sử dụng giọng điệu của một kẻ khủng bố nhắm vào chính đất nước mình. Thế nhưng, các nhà lập pháp sẽ chẳng làm gì cả, bởi việc đối đầu với hắn có thể khiến họ mất đi sự ủng hộ và chọc giận chính đám đông đang reo hò cổ vũ cho viễn cảnh thương vong hàng loạt.

Chỉ ít phút sau, bản chất đê hèn và đầy toan tính vụ lợi của sự việc đã lộ rõ.

Trump chuyển hướng sang thông báo mở rộng quyền tiếp cận loại dầu diesel nhuộm đỏ miễn thuế, và công khai coi đó như một khoản hối lộ để đảm bảo việc tái đắc cử cho những người thuộc phe Cộng hòa mà ông ta ưu ái: Pete Ricketts và Jim Pillen. Mua chuộc phiếu bầu bằng nhiên liệu máy cày trong khi bán rẻ vùng Bờ Tây. Công chúng được mời gọi cúi đầu phục tùng "ông trùm" đang ban phát lợi lộc, trong khi chiêu trò gian lận bầu cử trắng trợn lại được tung hô công khai.

Nhưng chính tiếng vỗ tay kia mới là điều khiến tôi không thể nào quên được.

Trump là một kẻ ái kỷ thảm hại, đầy thù hận và phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về thứ độc hại do chính mình tạo ra. Tuy nhiên, những người đang reo hò kia cũng phải chịu trách nhiệm về phần mình.

Chúng ta không thể tiếp tục đổ lỗi cho sự sa sút của đất nước này hoàn toàn lên thói kiêu ngạo của một cá nhân, trong khi phớt lờ sự cổ vũ đầy khát máu đang nuôi dưỡng hắn. Mỗi tiếng reo hò đều nói với hắn rằng sự tàn nhẫn đang phát huy tác dụng, rằng lòng căm thù mang lại lợi ích, và rằng mọi rào cản đạo đức đã bị phá bỏ. Tôi không chấp nhận việc coi những tiếng reo hò đó đại diện cho cả đất nước, nhưng sự im lặng của những nhà lãnh đạo hèn nhát ngay trong đảng của ông ta mới thật đáng sợ và nhức nhối. Việc bảo vệ người dân Mỹ không nên phụ thuộc vào những toan tính chính trị xem liệu họ có sống tại một bang từng "quỳ gối quy phục" mình trong kỳ bầu cử vừa qua hay không.

Tháng Mười Một đang đến gần. Chúng ta cần phải đối mặt với thực tế đáng ghê tởm về việc chúng ta đã để cho những vấn đề này biến thành một trò giải trí chính trị. Các thành phố của Mỹ không phải là những bao cát để người ta tùy ý đấm đá bằng lời lẽ; đó là mái nhà của chúng ta. Lẽ ra, việc nghe thấy những thành phố ấy bị đem ra làm vật tế thần cho một thế lực quân sự nước ngoài phải khiến không khí trong căn phòng đó đông cứng lại vì bàng hoàng. Thế mà, họ lại vỗ tay. Đó là âm thanh của một đế chế đang lụi tàn, và nó sẽ ám ảnh tôi mãi mãi.

Michael Jochum

(Vinh Le)

Tuesday, October 13, 2026

Lê Công Định about TRUMP

 

Lê Công Định

 

Lo sợ Đảng Cộng Hòa mất Hạ Viện và Thượng Viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vì giá dầu tăng cao do thất bại trong việc giải quyết vấn đề eo biển Hormuz với Iran, nên Donald Trump đã bán đứng người dân Ukraine bằng quyết định mua dầu diesel của Nga.

Nước Mỹ dưới thời cầm quyền của một kẻ vụ lợi như Donald Trump đã đánh mất vị thế chính nghĩa và không còn xứng đáng là ngọn hải đăng về nhân quyền, dân chủ và pháp trị trên toàn thế giới nữa.

Đó là điều đáng tiếc, nhưng có thể hiểu được, vì thể chế chính trị nội tại của Mỹ thực ra không hoàn hảo như nhiều người (trong đó có tôi) lầm tưởng, nên vẫn có lúc có thể bị xoay chuyển theo hướng suy đồi về đạo đức chính trị bởi một kẻ vô lại như Donald Trump. Âu đó cũng là bài học đắt giá đối với các nền dân chủ Tây phương.

Âu Châu dù đang gặp khó khăn trong những vấn đề kinh tế và xã hội, và dù thể chế chính trị của những nước này còn đầy khiếm khuyết, vẫn luôn được dẫn dắt bởi những chính khách có tư cách chuẩn mực và đạo đức chính trị tối thiểu. Họ không vì sự yếu thế của quốc gia mình mà a dua theo gã vô lại Donald Trump. Sự khác biệt có lẽ nằm ở nền văn minh và giá trị văn hóa lâu đời của Âu Châu.

Khi cùng lên tiếng ủng hộ Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) và phản đối lệnh cấm vận ICC của Mỹ, một số nước Âu Châu, Nhật và Canada đã minh định niềm tin vững chắc của mình vào công lý và luật pháp quốc tế, khác hẳn với chính quyền vụ lợi vô đạo đức của Donald Trump.

Do những diễn biến quốc tế hai năm gần đây kể từ sự trở lại quyền bính của Donald Trump, tôi đã bắt đầu quá trình re-thinking về Trung Quốc và thể chế chính trị của quốc gia này.

So về chính sách hiếu chiến và bá quyền, Trung Quốc rõ ràng không thể so sánh với Hoa Kỳ thời nay. Thể chế chính trị Trung Quốc cũng không sản sinh ra và tạo cơ hội cho những kẻ vô lại như Donald Trump cầm quyền, bởi lẽ đó là sự khiếm khuyết mà chỉ nước Mỹ mới gặp phải từ cấu trúc chính trị nội tại của nó. Đây là một sự thật mà dù ai nhiều thành kiến với Bắc Kinh cũng không thể bác bỏ.

Thêm nữa, giờ đây trong mắt tôi, mô hình Trung Quốc thực sự có nhiều điều đáng để Việt Nam học hỏi trên con đường phát triển kinh tế và hiện đại hóa của mình. Trung Quốc cần được nhìn nhận lại, dù muốn hay không.

CHUYỆN THIÊN HẠ

 

 

CHUYỆN THIÊN HẠ

Phong Dinh ·

 

Putin có tiền bán dầu, Trump có bạn, Ukraine có lỗi

Tác giả: Heather Delaney Reese

Dương Lệ Chi, chuyển ngữ

12-10-2026

 

Vào lúc 12:41 trưa nay, một Donald Trump đầy giận dữ đã bước thẳng về phía các phóng viên đang tập trung gần bậc thềm South Portico lịch sử của Nhà Trắng. Với thái độ gần như không hề kiềm chế cảm xúc hay bận tâm đến hậu quả lời nói của mình đối với thế giới, ông ta đã đưa ra những câu trả lời đi ngược lại các giá trị Mỹ – những phát ngôn hiếm thấy ở một vị tổng thống Ho

Cuộc trao đổi chỉ kéo dài vỏn vẹn 5 phút 36 giây trước khi ông ta đột ngột quay lưng bỏ đi mà không trả lời thêm bất kỳ câu hỏi nào. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, ông đã thể hiện rõ ràng rằng nước Mỹ giờ đây đang đứng về phía những kẻ tội phạm chiến tranh và quay lưng lại với các nền dân chủ đang phải đấu tranh sinh tồn trước các cuộc xâm lược và tấn công vô cớ. Ông ta thậm chí chẳng buồn che giấu lập trường của mình, thậm chí còn đổ lỗi cho quốc gia đang chiến đấu để tự vệ vì đã không thể dàn xếp để chấm dứt cuộc chiến.

Khi được một phóng viên hỏi về những chỉ trích xoay quanh thỏa thuận dầu diesel mới giữa ông ta và Vladimir Putin, ông ta lập tức trút toàn bộ sự bực dọc lên đầu Volodymyr Zelensky. Thỏa thuận này sẽ đưa hàng triệu tấn dầu diesel của Nga ra thị trường toàn cầu và tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt vốn được áp đặt nhằm ngăn chặn Nga kiếm tiền tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine. Ông phớt lờ tất cả những điều đó và quay sang trách móc Zelensky – tổng thống của quốc gia bị xâm lược – vì đã không chấm dứt chiến tranh. “Zelensky lẽ ra đã có thể dàn xếp cuộc chiến này nhiều lần rồi. Rất, rất nhiều lần. Vậy mà ông ấy lại chọn không làm điều đó“.

Sau đó, ông tuyên bố rõ với cả thế giới về lập trường của Hoa Kỳ đối với Nga và Ukraine, không để lại chút mơ hồ nào khi nói: “Tôi đề nghị họ nên có một nhà lãnh đạo mới, người có khả năng đạt được thỏa thuận, bởi vì lẽ ra ông ấy đã có thể thực hiện nhiều thỏa thuận nhưng vì lý do nào đó lại chẳng bao giờ làm“.

Dù cố ý hay vô tình, lời lẽ của ông cho thấy một người đã từ bỏ sự ủng hộ dành cho Ukraine; ông ngầm khẳng định rằng Zelensky lẽ ra nên đầu hàng và giao nộp đất nước cũng như người dân của mình cho Vladimir Putin – kẻ cầm quyền hiếu chiến vốn là bạn của Trump. Ông ta tiếp tục, dường như muốn bảo đảm cả thế giới biết rõ mình đang đứng về phía nào: “Và tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một vị tổng thống mới“.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald J. Trump kêu gọi thay đổi chế độ tại một quốc gia dân chủ đang bị một kẻ độc tài xâm lược; ông thực hiện điều này ngay trên bãi cỏ Nhà Trắng, trước ống kính máy quay, mà không hề do dự hay cảm thấy xấu hổ. Đó chính là thực trạng đất nước chúng ta hiện nay. Tổng thống của chúng ta không còn giả vờ đứng lên chống lại cái ác trên thế giới này nữa, thay vào đó, ông lại chọn cách tiếp tay cho nó phát triển.

Tôi thậm chí không thể đếm hết mình đã phải theo dõi bao nhiêu giờ đồng hồ Donald Trump phát biểu trong suốt hai năm qua để có thể viết những bài đăng mỗi tối. Tôi đã trở nên chai sạn trước nhiều điều ông ta nói, nhưng việc chứng kiến ​​ông ta ca ngợi Putin và bôi nhọ Zelensky thực sự gây chấn động và đau lòng. Điều đó đưa tôi trở lại ký ức thời thơ ấu trong Chiến tranh Lạnh, cũng như cảm giác nhẹ nhõm và hy vọng mà tất cả chúng ta từng có khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Nhiều người trong chúng ta còn nhớ—hoặc đã tìm hiểu về—những thập kỷ đầy bất định và sợ hãi mà chúng ta tưởng chừng đã lùi xa; nhưng chúng ta cũng hiểu rằng, chúng có thể trỗi dậy lần nữa nếu các nhà lãnh đạo độc tài được phép đe dọa các nước láng giềng mà không phải chịu hậu quả. Là Tổng thống Hoa Kỳ, lẽ ra Donald Trump phải hiểu rõ về thời kỳ đó và biết rằng hòa bình có thể tan vỡ dễ dàng đến mức nào; vậy mà ông vẫn kêu gọi thay thế tổng thống Ukraine—một hành động mang lại lợi ích trực tiếp cho Vladimir Putin.

Thỏa thuận về dầu diesel Nga của Trump mới được công bố hôm qua; theo đó, Nga đồng ý cung cấp 300.000 tấn dầu diesel cho Hoa Kỳ và thị trường toàn cầu. Putin sau đó đã đưa ra tuyên bố thông qua truyền thông nhà nước Nga, cho biết lô nhiên liệu này có thể bắt đầu được chuyển đến gần như ngay lập tức. Tuy nhiên, cũng như hầu hết mọi chuyện liên quan đến những người như Trump và Putin, vấn đề này thực chất chẳng liên quan mấy đến dầu diesel. Ngay cả khi đợt cung ứng đầu tiên này thật sự được thực hiện và Hoa Kỳ nhận được toàn bộ số dầu đó, thì lượng dầu này cũng chỉ đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ diesel của đất nước chúng ta trong vỏn vẹn 15 giờ đồng hồ. Thực tế là, chúng ta vốn đã sản xuất nhiều dầu diesel hơn mức tiêu thụ. Donald Trump hy vọng rằng một lượng nhỏ nhoi này sẽ tạo ra phép màu giúp giảm giá cả, bất chấp việc các chuyên gia năng lượng cho rằng điều đó khó có thể tạo ra tác động đáng kể. Tuy nhiên, hành động này thực chất đã đạt được mục đích thật sự của nó: Phát đi một tín hiệu công khai tới mọi quốc gia trên thế giới rằng Hoa Kỳ hiện đang sát cánh cùng các nhà độc tài.

Đó là khía cạnh quan trọng không kém gì khoản lợi nhuận mà Nga sẽ thu được từ thỏa thuận này hay cách họ sử dụng số tiền đó. Cả thế giới đang dõi theo hành động của chúng ta; vậy mà chúng ta lại mua nhiên liệu từ một tên tội phạm chiến tranh, trong khi lại nói với quốc gia bị hắn xâm lược rằng chính họ là nguồn cơn vấn đề và khuyên họ nên đầu hàng. Khi không thể chấm dứt cuộc chiến như những gì từng nhiều lần hứa hẹn, Trump đã làm điều mà ông ấy vẫn luôn làm: Đổ lỗi cho người khác.

Tổng thống Zelensky đã phản ứng trước thỏa thuận này bằng cách gọi đó là hành động “không công bằng và thiếu trung thực”, đồng thời coi đó là một món quà dành cho Putin. Ông ấy hoàn toàn có lý, bởi lẽ mỗi đô la Nga kiếm được từ việc bán năng lượng đều là khoản tiền mà họ có thể dùng để mua thêm tên lửa để bắn vào các khu chung cư, bệnh viện và nhà máy điện của Ukraine. Ông Zelensky đã thẳng thắn tuyên bố: “Mỗi đô la chi trả cho dầu mỏ Nga đều là tiền đổ vào cuộc chiến“. Đó chính là thứ mà tiền của chúng ta đang chi trả vào lúc này.

Sự phẫn nộ trước hành động của Donald Trump đã lan đến cả những nơi ít ai ngờ tới trong chính đảng của ông, bao gồm cả dân biểu đảng Cộng hòa Brian Fitzpatrick (bang Pennsylvania) – đồng chủ tịch Nhóm Dân biểu Quốc hội về Ukraine. Ông thông báo sẽ trình một dự luật mang tên “Đạo luật Ronald Reagan: Hòa bình đến từ Sức mạnh” (Ronald Reagan Peace Through Strength Act) nhằm ngăn chặn mọi hoạt động mua dầu mỏ từ Nga. Ông cũng cho biết sẽ sử dụng thủ tục “kiến nghị đưa dự luật ra sàn” (discharge petition) để buộc phải tổ chức bỏ phiếu tại Hạ viện, qua đó hoàn toàn bỏ qua sự kiểm soát của ban lãnh đạo đảng Cộng hòa. Dân biểu Cộng hòa Don Bacon (bang Nebraska) ngay lập tức ký tên đồng bảo trợ dự luật và viết trên mạng xã hội rằng: “Quốc hội cần phải thể hiện lập trường dứt khoát“.

Ông Fitzpatrick chọn đặt tên dự luật theo tên Ronald Reagan như một sự tri ân đối với vị tổng thống Cộng hòa, là người đã biến sự cứng rắn với các nhà độc tài và kiên quyết không nhượng bộ yêu sách của họ thành nguyên tắc cốt lõi trong chính sách đối ngoại của mình. Ông đang sử dụng di sản của một cựu tổng thống Cộng hòa để làm nổi bật hố sâu ngăn cách giữa những giá trị mà đảng Cộng hòa từng đại diện và thực trạng mà Donald Trump đã biến đảng này trở thành như vậy hiện nay.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski (bang Alaska) là người thường chỉ nói suông chứ hiếm khi có hành động thực tế – cũng đưa ra tuyên bố: “Cách đây vài tuần, Quốc hội đã thông qua với đa số áp đảo một đạo luật nhằm tăng cường các biện pháp trừng phạt và thuế quan đối với Nga. Tổng thống nên tận dụng các thẩm quyền đó thay vì để Nga xuất khẩu dầu diesel, thu về lợi nhuận và tiếp tục cuộc chiến thảm khốc ở Ukraine“. Bà nói thêm: “Chúng ta có thể thảo luận về việc đưa Nga trở lại thị trường năng lượng toàn cầu sau khi chiến tranh kết thúc, nhưng trước mắt, chúng ta cần cắt đứt mọi nguồn lực đang tiếp sức cho cuộc chiến này“.

Chúng ta cũng không thể quên rằng, chỉ vài tuần trước, Quốc hội đã thông qua “Đạo luật Lindsey Graham về Trừng phạt Nga và Iran năm 2026” với tỷ lệ phiếu bầu tại Hạ viện là 262-159 và tại Thượng viện là 86-11. Dự luật này trao cho ông Trump thẩm quyền áp thuế lên tới 100% đối với năm quốc gia mua dầu khí lớn nhất của Nga. Trump đã ký văn bản đó, nhưng rồi lại quay ngược sang ký một thỏa thuận về dầu diesel với Nga.

Vấn đề không chỉ dừng lại ở Ukraine. Mọi chuyện còn lớn hơn nhiều. Ukraine là một nền dân chủ đang đấu tranh để sinh tồn và hiện đang giữ vững phòng tuyến cho toàn châu Âu. Nếu Ukraine sụp đổ, hoặc nếu Donald Trump thành công trong việc phát đi tín hiệu với thế giới rằng hành động xâm lược mang tính đế quốc của Putin sẽ không phải gánh chịu hậu quả nào, thì tín hiệu đó sẽ truyền đến cả Bắc Kinh và Bình Nhưỡng. Nó sẽ cho mọi chính quyền độc tài trên thế giới—những nước đang dõi theo và chờ xem liệu quốc gia hùng mạnh nhất của thế giới dân chủ sẽ giữ vững lập trường hay quay lưng bỏ mặc—thấy rằng họ có thể hành động mà không phải lo về hậu quả. Đó chính là điều đang bị đe dọa.

Vấn đề còn nằm ở thông điệp gửi tới thế giới và thông điệp gửi tới Nga – một đối thủ ở ngay gần chúng ta. Cả Putin và Trump đều mang tham vọng đế quốc. Trump đã thể hiện rõ rằng ông ta muốn có Greenland – vượt xa khỏi phạm vi thỏa thuận mà ông ta từng đề xuất ở đó và vẫn muốn thâu tóm cả Canada. Chiến lược An ninh Quốc gia của ông ta coi Tây Bán cầu là vùng đất cần phải được thu hồi. Ông ta không còn công khai nhắc nhiều về điều này trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ vì nó không được lòng công chúng, nhưng việc tạm thời gác lại các lời đe dọa không có nghĩa là ông ta đã từ bỏ ý định. Điều đó chỉ có nghĩa là ông ta sẽ quay lại ngay khi cuộc bầu cử kết thúc.

Sẽ đến lúc, trong tương lai không xa, chúng ta bị chất vấn về những gì mình đã làm trong giai đoạn đen tối này của lịch sử đất nước. Người ta sẽ hỏi, liệu chúng ta chỉ giả vờ như mọi chuyện vẫn ổn, hay viện cớ rằng mình quá bận rộn để quan tâm đến những gì đang diễn ra xung quanh. Chúng ta sẽ phải chịu trách nhiệm về những hành động của mình khi họ bắt giữ người dân ngay trên đường phố mà không qua quy trình pháp lý đúng đắn và tước bỏ quyền lợi của phụ nữ; về việc liệu chúng ta có lên tiếng khi họ thâu tóm quyền lực, khơi mào chiến tranh và ném bom vào tàu ​​thuyền; hay liệu chúng ta có phản kháng khi Trump tỏ ra thân mật với một kẻ độc tài.

Chúng ta sẽ phải trả lời trước con cháu và trước những trang sử. Tôi tin rằng chúng ta sẽ có thể nhìn lại với lương tâm thanh thản, biết rằng mình đã góp sức ngăn chặn điều đó, dù vẫn ước rằng, lẽ ra mình đã có thể làm được nhiều hơn thế. Những kẻ đang cổ vũ và tiếp tay cho những gì ông ta đã và đang làm sẽ phải chịu trách nhiệm về một điều hoàn toàn khác. Và điều đó sẽ mang lại cho chúng ta chút an ủi trong những thời khắc đầy cam go này.

Đất nước chúng ta lại vừa chạm thêm một đáy mới, và tôi biết rằng việc lên tiếng đang ngày càng trở nên nguy hiểm. Tôi biết rằng việc đứng về phía Zelensky, chỉ trích Putin và đích danh gọi tên Trump mỗi tối sẽ khiến tôi bị đưa vào “danh sách đen”. Tôi biết rằng, nếu cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không diễn ra suôn sẻ, những người như tôi sẽ là mục tiêu tiếp theo. Các nhà văn, nhà báo, nhà bình luận và chính trị gia từng lên tiếng – chúng tôi sẽ là những người bị thanh trừng; đó chính là cách hành xử của những kẻ độc tài. Tôi hiểu điều đó, và tôi đã hiểu rõ ngay từ đầu. Nhưng tôi vẫn cứ làm, bởi vì việc này vô cùng quan trọng. Tôi làm điều đó vì tất cả chúng ta. Vì mỗi cá nhân dám công khai bày tỏ lập trường chống lại chính quyền tham nhũng này, bởi vì khi hành động cùng nhau, chúng ta sẽ an toàn hơn. Nếu chỉ một vài người trong chúng ta lên tiếng, chúng ta rất dễ bị cô lập, bị bịt miệng và bị biến thành tấm gương răn đe cho kẻ khác. Nhưng nếu tất cả chúng ta cùng lên tiếng, nếu hàng triệu người trong chúng ta kiên quyết không im lặng, họ sẽ không thể nhắm vào tất cả chúng ta được. Điều đó đúng với mọi phong trào kháng cự trong lịch sử, và cũng đúng với hiện tại. Vì vậy, xin hãy đi bầu. Hãy bỏ phiếu như thể cuộc sống của con cháu chúng ta phụ thuộc vào điều đó. Nhưng cũng hãy lên tiếng nữa. Hãy lên tiếng thật mạnh mẽ và rồi mạnh mẽ hơn nữa.

Tuần qua, tôi nhận thấy một hiện tượng ngày càng phổ biến trên mạng xã hội mà tôi gọi là “sự kháng cự thầm lặng”, dù không ồn ào, nhưng nó truyền tải thông điệp vô cùng mạnh mẽ và là điều mà nhiều người trong chúng ta có thể thực hiện. Các nhà sáng tạo nội dung – hay còn gọi là những người có sức ảnh hưởng (influencers) – vốn không hoạt động trong lĩnh vực chính trị, chẳng hạn như thợ mộc, người đánh giá ẩm thực hay các chủ tài khoản chia sẻ về thú cưng, đều đang lồng ghép thông điệp vào video của mình mà không cần trực tiếp nói ra bằng lời. Tôi đã thấy những nội dung nói về “băng tan” hay “hãy bỏ phiếu cho phe Dân chủ (màu xanh) để cứu đất nước”. Tôi thấy họ mặc những chiếc áo in dòng chữ “F*CK Trump” (ĐM Trump) hay “Áp dụng Tu chính án thứ 25 ngay”. Họ vẫn làm công việc thường ngày của mình, đồng thời thể hiện lập trường kiên quyết, cho khán giả biết rõ ràng nhưng đầy tinh tế về quan điểm của họ.

Đây là lúc chúng ta cần đẩy mạnh nỗ lực của chính mình. Hãy tìm ra những cách thức – dù thầm lặng hay công khai – để đấu tranh. Chúng ta phải có mặt vào ngày 3 tháng 11 và bỏ phiếu như thể tương lai của đất nước này phụ thuộc vào đó, bởi thực tế đúng là như vậy. Vượt qua cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không phải là đích đến; đó mới chỉ là vạch xuất phát. Sau đó, chúng ta cần bầu ra một vị tổng thống sẵn sàng bắt tay vào công việc dài hơi và đầy gian nan để dọn dẹp, khắc phục tất cả những vấn đề này.

Không có gì là chắc chắn cả, nhưng có một điều tôi biết về người Mỹ, đó là chúng ta luôn làm điều đúng đắn. Luôn luôn là như vậy. Có thể không nhanh như mong đợi và đôi khi vẫn mắc sai lầm trên chặng đường đi, nhưng rốt cuộc chúng ta vẫn sẽ làm điều đúng đắn. Tôi tin rằng lần này cũng vậy. Đó là lý do vì sao tôi vẫn đặt niềm tin vào nước Mỹ. Và quý vị cũng nên như thế.

Hẹn gặp quý vị ngày mai,

Heather

Sunday, July 5, 2026

BẢN CHẤT 5 PHÁT SÚNG TẠI BUÔN MA THUỘT

 

 

BẢN CHẤT 5 PHÁT SÚNG TẠI BUÔN MA THUỘT

 

Trần Hạ Vi

 

Bộ NN&PTNT: Trạm BOT hút máu ngành sầu riêng!

5 phát súng nổ giữa trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột tước đi mạng sống của ông Hứa Hồng Hải không đơn thuần là một vụ thanh toán mâu thuẫn cá nhân. Giọt nước tràn ly! Là sự phản kháng nhằm phá vỡ một cái thòng lọng ĐỘC QUYỀN đã siết cổ nhà vườn và thương lái bấy lâu nay.

Câu hỏi mà ai cũng bức xúc lúc này là:

- Tại sao một mình ông Hải lại có quyền lực tối thượng để thao túng, định đoạt số phận cả ngành sầu riêng từ Tây Nguyên xuống tận Miền Tây?

- Những ông lớn nào ở Bộ Nông nghiệp và các ban ngành liên quan đã chống lưng?

"Bạch tuộc 6 vòi" ăn trọn từ gốc đến ngọn

Để dễ hiểu, hãy nhìn vào cái gọi là hệ sinh thái 6 công ty khép kín do một mình ông Hứa Hồng Hải đứng tên và điều hành. Nó được thiết kế tinh vi để người dân không cách nào thoát được:

01. Công ty CP Giám định và Khử trùng Tây Nguyên (Đắk Lắk): Nắm độc quyền đi lấy mẫu, kiểm tra thực địa tại các nhà vườn.

02. Công ty TNHH TM DV ĐT Phát triển Nông nghiệp Hùng Vương (Đắk Lắk): Công ty sân sau đứng ra làm thủ tục logistics và thông quan.

03. Công ty CP Chứng nhận và Giám định MekongCert (Cần Thơ): Phòng thử nghiệm án ngữ ngay cửa ngõ Miền Tây.

04. Công ty CP Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam (Ea Păl, Đắk Lắk): Phòng thử nghiệm kiểm định chất cấm ngay tại rốn sầu riêng Tây Nguyên.

05. Chi nhánh 1 - Công ty CP Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam (Bảo Lộc, Lâm Đồng): Gom luôn cả vùng nông sản Lâm Đồng.

06. Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168 (Ea Kar, Đắk Lắk): Nơi ông Hải ngồi ghế Tổng Giám đốc để trực tiếp đi thu mua, xuất khẩu thương mại.

Thủ đoạn ở đây là gì? Đó là: vừa đá bóng vừa thổi còi! Ông Hải vừa nắm các công ty độc quyền kiểm định chất cấm (như kim loại nặng Cadimi), vừa kiểm soát khâu xét duyệt mã số, lại vừa trực tiếp mở công ty thương mại (Đức Phát 168) để đi thu mua sầu riêng.

Quy trình xét nghiệm 05 mẫu thực tế tại phòng lab chỉ tốn khoảng 1,5 triệu đồng. Nhưng để một container sầu riêng được thông quan, các chủ vựa phải cắn răng nộp cho ông Hải từ 100 đến 130 triệu đồng. Trong đó, 90 triệu được vẽ ra dưới các loại hóa đơn "phí dịch vụ tư vấn" của công ty sân sau, còn 40 triệu là tiền mặt đi ngoài tại các đầu mối để hồ sơ không bị bắt bẻ.

Ai chấp nhận chung chi thì đi nhanh. Ai không chịu quỳ lụy hoặc là đối thủ cạnh tranh của công ty Đức Phát 168, lô hàng trị giá hàng tỷ đồng sẽ lập tức bị dán nhãn "nhiễm chất cấm" hoặc "sai mã vùng", bị giam ở cửa khẩu cho đến khi thối rữa, đẩy thương lái vào cảnh phá sản, nợ nần chồng chất.

Một container sầu riêng xuất khẩu thực chất lãi được bao nhiêu mà phải cõng cục nợ hơn trăm triệu tiền phí bẩn? Giá cạnh tranh từng đồng với nước bạn, nhưng hạ tầng quản lý của chúng ta lại đang tự hại người dân mình.

Thái Lan đi trước, số hóa toàn diện nên có đến 20.000 mã số vùng trồng và hơn 2.000 cơ sở đóng gói được cấp mã thông suốt. Nhờ minh bạch, hàng sầu riêng Thái Lan sang Trung Quốc chỉ bị kiểm tra xác suất 30%.

Tại Việt Nam - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý theo kiểu nhỏ giọt, cả nước chỉ có khoảng 1.396 mã số vùng trồng và 188 mã số cơ sở đóng gói được phê duyệt. Ít mã nên hàng Việt bị Trung Quốc ép kiểm tra 100%, và đẩy các tấm mã này thành hàng hiếm. Chính sự khan hiếm giả tạo này đã đẻ ra thị trường đen. Doanh nghiệp nào không có mã đóng gói, muốn "mua đường" cho một container phải chấp nhận cái giá cắt cổ khoảng 100 triệu đồng (biết giao dịch thì rẻ hơn chút).

Ai chống lưng cho hệ sinh thái của ông Hải che cả bầu trời? - Một mình ông Hứa Hồng Hải, dù có ba đầu sáu tay, cũng không thể tự dựng lên một hệ thống trạm thu phí ngầm liên tỉnh, xuyên quốc gia như vậy nếu không có những chiếc "ô dù" khổng lồ che chở.

Dư luận có quyền đặt câu hỏi về trách nhiệm của:

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trực tiếp là Thứ trưởng chuyên trách ký duyệt, ban phát các phòng thử nghiệm và phân bổ mã số cơ chế "xin cho".

- Cục Bảo vệ thực vật, hệ thống kiểm dịch động thực vật biên giới và Cơ quan quản lý cửa khẩu: Tại sao lại để một hệ sinh thái tư nhân lạm dụng quyền lực kỹ thuật để chèn ép, giam hàng, ép uổng doanh nghiệp suốt một thời gian dài mà không hề hay biết?

Khi dòng tiền bị đứt gãy, khi nông dân bị chèn ép giá ngay tại vườn và thương lái ôm cục nợ hàng trăm tỷ đồng vì những cái lắc đầu đầy toan tính ở cửa khẩu, họ đã bị dồn vào bước đường cùng. 5 phát súng tại Buôn Ma Thuột chính là sự phản kháng cùng đường khi những uất ức bị nén lại quá lâu, còn những rào cản thủ tục thì cứ vô hồn siết chặt.

Nhưng bạo lực không bao giờ là giải pháp, và tiếng súng không thể giúp nông sản thông quan. Câu hỏi đau đáu lúc này là: Có bao nhiêu gia đình, bao nhiêu vựa sầu riêng phải chịu cảnh tán gia bại sản nữa thì những "vùng tối" hành chính mới được đưa ra ánh sáng? Phải mất thêm bao nhiêu tổn thất nữa, người nông dân và thương lái mới tìm thấy sự công bằng để yên tâm làm ăn?

Cơ quan điều tra cần phải vào cuộc mạnh mẽ, mở rộng vụ án để làm rõ mạng lưới lợi ích nhóm đứng sau. Hãy nhớ rằng, mỗi ngày, mỗi mùa có đến hàng ngàn, hàng vạn container sầu riêng thông quan. Với mức "lót tay" lên đến hàng trăm triệu đồng cho mỗi chuyến hàng, dòng tiền khổng lồ đó ông Hải không thể một mình nuốt trọn. Nó đã chảy về đâu, phân chia cho những ai ở Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Bảo vệ thực vật, hay các ban ngành kiểm dịch, quản lý cửa khẩu liên tỉnh? Những "ô dù" che chở cho cái trạm thu phí ngầm này cần phải được lôi ra ánh sáng.

Đã đến lúc không chỉ riêng ngành sầu riêng, mà toàn bộ cơ chế quản lý nông sản phải thay đổi tư duy. Thay vì giữ cơ chế độc quyền, ban phát giấy phép làm nghẽn dòng chảy kinh tế, nhà nước cần mở cửa, hiện đại hóa và số hóa minh bạch toàn bộ quy trình để người dân tự chủ động. Chỉ khi nào những "trạm thu phí ngầm" được dẹp bỏ, luật chơi trở nên sòng phẳng và thông thoáng, cả ngành nông nghiệp Việt Nam mới thực sự cất cánh để cạnh tranh sòng phẳng trên sân chơi quốc tế.

(Bài của Phuong Ngo, ảnh nạn nhân)

Saturday, July 4, 2026

Mot man dai bip cua Trump

 Mot man dai bip cua Trump


Nguyen Chiến Thắng is with Binh Thanh and 

12 others

.

April 23 at 3:14 PM ·

Trump đã sử dụng uy tín của tổng thống Mỹ áp lực Iran thả 8 nữ tử tù (!?) - một màn đại bịp.

Vào ngày 22/4/2026 trên mạng xã hội X, Trump nhân danh nhà Trắng tuyên bố:

"Tin rất tốt! Tôi vừa được thông báo rằng tám nữ người biểu tình dự kiến ​​bị hành quyết tối nay ở Iran sẽ không bị giết nữa..." - Tổng thống Donald J. Trump

Và nhân danh cá nhân

@realDonaldTrump, tuyên bố:

"Tin rất tốt!

Tôi vừa được thông báo rằng tám nữ người biểu tình dự kiến ​​bị hành quyết tối nay ở Iran sẽ không bị giết nữa. Bốn người sẽ được thả ngay lập tức, và bốn người sẽ bị kết án một tháng tù giam.

Tôi rất trân trọng việc Iran và các nhà lãnh đạo của họ đã tôn trọng yêu cầu của tôi, với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, và đã hủy bỏ kế hoạch hành quyết. Cảm ơn sự quan tâm của các bạn đến vấn đề này! Tổng thống DONALD J. TRUMP

Đáp lại

Đại sứ quán Iran tại Nam Phi

@IraninSA tuyên bố:

"Hoan hô, Trump đã cứu sống 8 người do AI tạo ra."

Đâu là sự thật?

Theo hãng thông tấn

TRTWORLD, và THE TIME OF ISRAEL...

Hôm thứ Tư, ngành tư pháp Iran đã bác bỏ những phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Tehran đã đảo ngược quyết định hành quyết tám phụ nữ, cho rằng 8 phụ nữ đó là sản phẩm của AI tạo ra - họ không có thật và chưa bao giờ phải đối mặt với án tử hình, và gọi đó là "tin giả"

Các hãng tin lớn như Reuters và The Verge đã thực hiện kiểm chứng kỹ thuật. Kết quả cho thấy hình ảnh và thông tin về 8 người phụ nữ mà (Trump nói là đã cứu sống) này thực chất là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo (AI) không hề có thật được lan truyền bởi các tài khoản mạng xã hội không xác thực.

Đến đây thì câu chuyện đã rõ như ban ngày.

Thứ nhất: 8 người phụ nữ mà Trump nói đã cứu mạng là sản phẩm của AI - họ không hề có thật.

Thứ hai, Trump đã lấy 8 con người không có thật đó để bịa đặt ra một câu chuyện cứu mạng rất ly kỳ để lừa nhân loại.

Điểm đáng sợ nhất không phải là việc Trump bị lừa AI lừa, mà là việc ông ta tự thêu dệt nên một kịch bản phản hồi từ đối phương ly kỳ như thật.

Khi Trump viết trên mạng xã hội: "Tôi trân trọng việc Iran... đã tôn trọng yêu cầu của tôi", ông ta đã tạo ra một thực tại song song. Đây là một dạng thức nguy hiểm của chủ nghĩa dân túy: tạo ra kẻ thù giả, chiến thắng giả, để thu về sự ủng hộ thật của đám "con chiên" Maga cuồng tín .

Việc Iran – một đối thủ đang trong tình trạng chiến tranh – lên tiếng bác bỏ và mỉa mai Tổng thống Mỹ vì "cứu người ảo" là một đòn giáng mạnh vào uy tín ngoại giao của Hoa Kỳ trên trường quốc tế.

Trump là bậc thầy của nói dối:

The Washington post đã thống kê được 30.573 lượt Trump nói dối và gây hiểu lầm trong 4 năm nhiệm kỳ thứ nhất;

theo cơ quan nhân quyền Iran số nạn nhân bị thảm sát trong các cuộc biểu tình khoảng 7 ngàn người , thì Trump thổi lên lúc thì 35 ngàn, lúc thì 40 ngàn lúc thì 42 ngàn theo cảm hứng;

trong lúc UKraina một đất nước đang gồng mình vì chiến tranh , chỉ nhận được hơn 100 tỷ USD viện trợ vũ khí và tài chính từ chính phủ Mỹ (từ tất cả các gói viện trợ chung dành cho cả các đồng minh NATO và tài trợ vào ngành công nghiệp vũ khí tại Mỹ tổng số khoảng 185 tỷ USD), thì Trump thổi lên lúc thì 350 tỷ USD, lúc thì 500 tỷ USD để biến thành nợ để đòi;

Các hành vi xâm hại tình dục, làm giả hồ sơ, trốn thuế của Trump đã bị tòa án phán quyết và Trump đã phải ký quỹ bồi thường danh dự cho nạn nhân tới 88 triệu USD... nhưng Trump vẫn chối cứ như không có chuyện đó...

Hôm nay lại thêm chuyện này giữa thanh thiên bạch nhật.

Bất cứ ai có một chút hiểu biết và lòng tự trọng kể cả người dân Mỹ, chắc chắn sẽ phải xấu hổ thay cho một kẻ đang là đương kim tổng thống một cường quốc.

Bài viết liên quan:

Tổng thống Ukraine Zelensky nói thẳng Trump đã không còn vị gì với Ukraine và không ủng hộ cuộc chiến tranh Iran.

https://www.facebook.com/share/p/1CXoGwMLm9/

“VÔ VỌNG VỀ DÂN TỘC VIỆT"

 

 

Đạo diễn Trần Văn Thuỷ: “VÔ VỌNG VỀ DÂN TỘC VIỆT"

 

Khoa Phan

May 14 at 11:15 PM ·

Đạo diễn Trần Văn Thuỷ: “VÔ VỌNG VỀ DÂN TỘC VIỆT"

PV: Anh đi khắp nơi như vậy, chứng kiến cuộc sống của người Đức, Pháp, Bỉ hoặc Anh, Ý…, điều gì làm anh xao động nhất?

TVT: Cái cảm giác đè nặng bên trong tôi là vô vọng về dân tộc Việt. Tôi nói điều này thì cũng không đúng lắm, có thể là thất lễ và mất lòng nhiều người, nhưng nó là sự thật.

Tôi xin nói, thật lòng như thế này: Khi còn ở trong nước, tôi cứ nghĩ các khuyết tật mà xã hội Việt Nam có, thí dụ quan liêu, cửa quyền, bắt người khác giống mình, áp đặt ý kiến, là do cơ chế của một thứ “chủ nghĩa Xã Hội”.

Sau này ra ngoài, đi nhiều, tiếp xúc nhiều, nhất là những báo chí của phe chống cộng đủ thứ, tôi thấy không ít chuyện kinh hoàng. Ai mà không giống mình thì dằn mặt, đòi đánh hoặc bắn.

Thế tôi mới ngỡ rằng cái bệnh hiếp đáp nhau, dẫm đạp lên nhau, bắt người khác phải phục tùng mình, phải chăng là chứng bệnh của dân tộc Việt Nam.

Nếu như đó là bệnh của một chế độ chính trị thì có thể sửa được. Khi nó không còn hiện diện hoặc thay đổi thì những điều xấu ấy mất đi. Nhưng nếu đó là những khuyết tật của dân tộc thì thật là điều đau đớn vô cùng.

Nếu chỉ tính từ thế kỷ XV với sự xuất hiện của nhân vật Nguyễn Trãi, đến nay có thể nói qua gần năm thế kỷ, có nhiều chuyện gần như ta phải làm lại từ đầu.

Đè nặng lên tôi nhất vẫn là cái cảm giác dân tộc mình khó mà khá lên được, khó lòng đuổi kịp các nước, dù là những nước trung bình trên thế giới. Đó là sự thật, ai càng yêu nước càng buồn nhiều.

PV: Chúng ta có thể đi xa hơn một chút được không? Hiện tình là vậy thì lỗi lầm bắt đầu từ đâu?

TVT: Câu hỏi của anh làm tôi nhớ lại một lần đối thoại ngắn ngủi với một nhà báo cộng sản Pháp. Trong một buổi chiêu đãi báo chí tại Hà Nội cuối năm 1987, nhà báo nọ nâng ly chúc mừng hai bộ phim của tôi (“Hà Nội Trong Mắt Ai” và “Chuyện Tử Tế”) được công chiếu.

Rồi ông nhún vai bảo rằng: “Nhưng công bằng mà nói, các ông đổ lỗi cho chính phủ, cho nhà nước của các ông nhiều quá”.

Tôi hỏi: “Ông là người ngoại quốc, có thể ông có cái nhìn tinh tế hơn”?

Ông ta lại nhún vai: “Cũng chẳng có gì đáng gọi là tinh tế cả. Phương ngôn Pháp của chúng tôi có câu: “Nhân dân nào, chính phủ nấy”. Các ông rất xứng đáng với chính phủ của các ông!”

PV: Thế nhưng tại sao anh lại nhắc đến Nguyễn Trường Tộ trong hai tập phim? Anh chờ đợi gì ở hình ảnh đó?

TVT: Như mọi người đều biết, dưới triều Tự Đức, Nguyễn Trường Tộ đã điều trần như thế nào mà cuối cùng cũng bị bỏ qua. Đừng quên rằng lúc ấy sự chênh lệch giữa hai nước Việt Nam và Pháp về nhiều phương diện không lớn như bây giờ.

Khoảng cách giữa văn minh và lạc hậu cũng không quá xa như bây giờ. Lúc ấy chúng ta không bị tụt lùi lại như hiện nay đang đứng hàng cuối cùng trong tính số của Liên Hợp Quốc.

Tôi lấy “sự kiện Nguyễn Trường Tộ” làm mốc thời gian vì tôi muốn so sánh thật sự trình độ của Việt nam, tương quan của Việt Nam với thế giới lúc Nguyễn Trường Tộ làm điều trần với hôm nay, nếu quan niệm rằng một công trình khoa học, một bài báo, một vở kịch, một cuốn phim,… đều là những bản điều trần kiểu mới. Qua đó mới thấy mình tụt quá xa!

Vừa rồi đi dạo ngang qua nhà thờ chính ở Frankfurt này, nghe nói nó đã được xây từ 500 năm rồi. Ở xứ mình chẳng có gì anh ạ. Cứ triều đại này lên thì đạp nát hết cái cũ, cuối cùng đất nước bị tàn phá tan tành hết, không còn gì.

PV: Lúc thực hiện phim, anh đã gặp bao nhân tài Việt Nam. Giả sử nhân tài Việt Nam được trọng dụng, đất nước sẽ khá lên chứ?

TVT: Tất nhiên là khá chứ! Tuy nhiên từng người Việt Nam một thì rất khá không kém ai, nhưng nếu người Việt gộp lại thì có khi chẳng làm được gì cả.

Còn làm sao để đất nước khá lên, phải có một thể chế xã hội, kinh tế, chính trị hỗ trợ cho việc phát huy tài trí.

Nếu bây giờ chúng ta có một chính phủ tiến bộ thật sự, tôi nghĩ rằng điều đầu tiên cần làm ngay là phải gấp rút xây dựng một bộ luật, đưa vào luật của những nước tiến bộ, dựa trên nghiên cứu truyền thống, phong tục đạo đức của dân tộc.

Tập trung mọi sức lực làm chuyện đó xong rồi tập trung ngay vào việc giáo dục luật pháp cho dân chúng, từ già đến trẻ nhỏ. Làm cật lực trong 5 năm, y như việc xóa nạn mù chữ trong thời kháng chiến chống Pháp.

Tôi nghĩ đó là còn đường ngắn nhất để xã hội Việt Nam trở thành một xã hội tiến bộ, tích cực, phát huy được mọi tài năng.

Nếu làm được điều ấy thì hóa chăng sau này không còn phe phái nào, lực lượng nào có thể dắt mũi dân tộc này đi vào con đường sai lầm.

Nhưng tôi nghĩ đó chỉ là ảo tưởng, một điều ước xa vời. Những người có quyền, chuyện đầu tiên họ nghĩ là củng cố quyền lực của họ, quy luật của trò chơi mà anh.

Nếu một bộ máy nhà nước chỉ nghĩ đến mục đích duy nhất là làm sao cho người dân sống sướng, sống khá lên, con người thương yêu nhau hơn, hiền hòa, hướng (thiện hay thương?) thì chắc tình hình bây giờ đã khác.

Tôi nói điều này với nỗi đau của riêng tôi. Trong những năm chiến tranh 66-67-68, trên đường vào chiến trường miền Nam, đi qua vùng tuyến lửa Vĩnh Linh, tôi thấy sự hy sinh to lớn khủng khiếp của con người.

Anh biết không, ban đêm bất chấp mưa bom, pháo sáng sáng rực, xe bị lầy, dân ở đây đã gỡ cửa nhà, bàn ghế đem ra lót cho xe vượt lầy. Ngồi trên xe mà thấy nhói trong tim.

Lẽ ra sau khi chiến tranh kết thúc, dân vùng này chắc chắn phải được miễn thuế trong nhiều năm hoặc một chính sách đãi ngộ hợp lí nào đó, hay là một sự chia sẽ tối thiểu.

Thế nhưng tôi vô cùng thất vọng khi những năm sau trở lại vùng này, dân ở đây lại sống lầm than hơn xưa và vẫn tiếp tục là nạn nhân của chế độ quan liêu cửa quyền, vẫn nghèo xác xơ.

PV: Trong tất cả những khái niệm, từ ngữ thường được dùng đến bây giờ, như “tự do”, “độc lập”, “hạnh phuc”, “dân chủ”, “tình thương”, “cách mạng”, “vĩ đại”, “vinh quang”, “nỗi đau”, “căm thù”, “hòa giải”, “đoàn kết”…, từ ngữ nào đối với anh có ý nghĩa nhất?

TVT: Tôi có thể nói ngay với anh rằng một cái từ mà chúng ta phải phụng sự – mà đó là một từ cũ rích – từ “con người”.

Chúng ta hãy trở về với những từ thật đơn giản, nguyên thủy hơn, như từ “con người”. Trong muôn loài thì có loài người. Trong rất nhiều loại con thì có “con người”. Trong vũ trụ thì con người chỉ là một thực thể nào đó.

Nếu Lưu Quang Vũ còn sống, chắc anh còn viết được nhiều hơn về những điều này. Từ những tác phẩm cách đây 10-15 năm, Vũ đã từng viết: “Đừng có đánh mất mình tức là đừng có đánh mất con người”.

Nhìn kỹ lại cách mạng của Pháp 1789, đến nay đã 200 năm, lịch sử cũng không làm điều gì khác hơn là vật lộn với con người. Hãy tránh dùng mỹ từ anh ạ.

PV: Thế còn anh nghĩ gì về 'đổi mới'?

TVT: Câu hỏi này làm tôi nhớ lại câu hỏi của nhà báo Úc đã hỏi tôi cách đây hơn 2 năm sau liên hoan phim ở Đã Nẵng.

Anh biết không, lúc đó tôi trả lời là không riêng gì tôi mà phần lớn bạn bè của tôi đều nghĩ rằng: “Đổi mới tức là trở lại một số những cái cũ đã bị vùi dập hoặc bỏ quên”.

Đơn giản thôi, ông thấy cái gì đổi mới tại Việt Nam?

Tư nhân thì được kinh doanh, bác sỹ thì được mở phòng mạch, thầy giáo đôi nơi thì được mở trường tư, in lại sách cũ, trình bày lại một số nhạc phẩm thời xưa, mở rộng một số chính sách về đối ngoại, cho một số được đi du học hoặc du lịch tự túc… thì tôi thưa với ông rằng trước 75 tại miền Nam hay ở Hà Nội trước 54, tất cả những cái đó đều không phải là chuyện gì cả!

Như thế thì rõ ràng, đổi mới là trở lại những cái cũ đã bị bỏ quên chứ còn gì nữa. Nghe xong câu trả lời cà chớn đó của tôi, ông ta mỉm cười.

PV: Tôi nhận thấy trong tất cả những phim của anh mà tôi được xem từ trước đến giờ, anh rất thích dùng một chữ mà bản thân tôi cũng rất thích, đó là chữ “Tâm”. Trong “Hà Nội Trong Mắt Ai”, thì có ngòi bút tả Thiên Thanh, viết lên trời xanh một chữ tâm, trong “Thầy Bói Xem Voi” thì có “nếu tâm còn sáng”… Anh có thể khai triển thêm được không?

TVT: Chuyện này coi vậy mà nó lai rai lắm anh ạ! Sau nhiều năm chiến tranh, xã hội Việt Nam chúng ta có nhiều đổ vỡ về vật chất lẫn tinh thần.

Đổ vỡ vật chất – nói cho cùng – nếu chúng ta có chính sách đúng đắn tận dụng nhân tài, tranh thủ được đầu tư của trong nước lẫn ngoài nước thì cũng có thể dần dần khôi phục được.

Nói đến chữ “Tâm” tức là nói đến đạo đức xã hội, nói đến lòng người. Nhưng sụp đổ tinh thần sau bao năm chiến tranh, sau bao nhiêu sai lầm, tôi e rằng không bao giờ có thể xây dựng lại được.

Đối với người Việt Nam, cái mất mát lớn nhất bây giờ là lòng tin. Giả sử bây giờ nếu có ngoại xâm lần nữa, tôi ngờ ít mấy ai sẵn sàng hy sinh tất cả, sẵn sàng đem hết tất cả những gì mình có ra làm chướng ngại vật chống chiến xa như hồi kháng chiến chống Pháp năm 1946.

Người ta đã qua nhiều lần hy vọng rồi lại thất vọng, nên nếu ngay như bây giờ có một minh quân xuất hiện thì cũng chả có mấy ai tin.

Cái khó nhất hiện nay trong xã hội Việt Nam là làm sao khắc phục được lòng người. Đó là chữ “Tâm”.

PV: Có một ý nữa chung quanh chữ “Tâm”, anh còn nhớ người nhạc sĩ mù trong “Hà Nội Trong Mắt Ai”? Mắt có thể mù nhưng lòng còn trong sạch, tức là tâm còn sáng, thì vẫn còn có thể thấy được những điều mà người khác chưa chắc đã thấy.

TVT: Kỳ rồi, trong một cuộc phỏng vấn ở Anh, người ta đã hỏi tôi “điều gì làm tình hình Việt Nam khó đến như vậy”?!

Vì tôi không phải là người nghiên cứu kinh tế, chính trị, nên tôi chỉ có thể trả lời họ bằng những cảm nhận của một người làm điện ảnh có cơ hội cọ xát với nhiều giới.

Thật ra mình có thể kể cho họ về đủ thứ nguyên nhân – kinh tế, chính trị, lịch sử, dân trị… – nhưng với tôi, nguyên nhân lớn nhất hiện nay làm cho xã hội Việt Nam trì trệ là bệnh “SỢ” vẫn đang bao trùm.

Người ta đánh mất chính mình, người ta sống không thật. Nếu những người lãnh đạo mà có những cố vấn trung thực thì đất nước mới khá lên được.

Anh còn nhớ trong “Hà Nội Trong Mắt Ai”, trong đoạn về Quang Trung, tôi có nói rằng: “Quốc gia chỉ có thể trường tồn và hưng thịnh khi kẻ thường dân dám nói với bề trên điều ngay thẳng và người có quyền uy phải biết nghe kẻ dưới mình điều phải trái.”

Thật ra tôi chưa dám bàn tới chữ “Tâm” vì chữ “Tâm” còn cao hơn thế! Một đạo đức trung bình của xã hội như lòng trung thực mà còn chưa có thì miễn bàn về chữ Tâm”.

Cóp từ FB Tuệ Lãng