BẢN CHẤT
5 PHÁT SÚNG TẠI BUÔN MA THUỘT
Bộ
NN&PTNT: Trạm BOT hút máu ngành sầu riêng!
5 phát súng
nổ giữa trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột tước đi mạng sống của ông Hứa Hồng Hải
không đơn thuần là một vụ thanh toán mâu thuẫn cá nhân. Giọt nước tràn ly! Là sự
phản kháng nhằm phá vỡ một cái thòng lọng ĐỘC QUYỀN đã siết cổ nhà vườn và
thương lái bấy lâu nay.
Câu hỏi mà
ai cũng bức xúc lúc này là:
- Tại sao một
mình ông Hải lại có quyền lực tối thượng để thao túng, định đoạt số phận cả
ngành sầu riêng từ Tây Nguyên xuống tận Miền Tây?
- Những ông
lớn nào ở Bộ Nông nghiệp và các ban ngành liên quan đã chống lưng?
"Bạch
tuộc 6 vòi" ăn trọn từ gốc đến ngọn
Để dễ hiểu,
hãy nhìn vào cái gọi là hệ sinh thái 6 công ty khép kín do một mình ông Hứa Hồng
Hải đứng tên và điều hành. Nó được thiết kế tinh vi để người dân không cách nào
thoát được:
01. Công ty
CP Giám định và Khử trùng Tây Nguyên (Đắk Lắk): Nắm độc quyền đi lấy mẫu, kiểm
tra thực địa tại các nhà vườn.
02. Công ty
TNHH TM DV ĐT Phát triển Nông nghiệp Hùng Vương (Đắk Lắk): Công ty sân sau đứng
ra làm thủ tục logistics và thông quan.
03. Công ty
CP Chứng nhận và Giám định MekongCert (Cần Thơ): Phòng thử nghiệm án ngữ ngay cửa
ngõ Miền Tây.
04. Công ty
CP Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam (Ea Păl, Đắk Lắk): Phòng thử nghiệm
kiểm định chất cấm ngay tại rốn sầu riêng Tây Nguyên.
05. Chi
nhánh 1 - Công ty CP Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam (Bảo Lộc, Lâm Đồng):
Gom luôn cả vùng nông sản Lâm Đồng.
06. Công ty
Cổ phần Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168 (Ea Kar, Đắk Lắk): Nơi ông Hải
ngồi ghế Tổng Giám đốc để trực tiếp đi thu mua, xuất khẩu thương mại.
Thủ đoạn ở
đây là gì? Đó là: vừa đá bóng vừa thổi còi! Ông Hải vừa nắm các công ty độc quyền
kiểm định chất cấm (như kim loại nặng Cadimi), vừa kiểm soát khâu xét duyệt mã
số, lại vừa trực tiếp mở công ty thương mại (Đức Phát 168) để đi thu mua sầu
riêng.
Quy trình
xét nghiệm 05 mẫu thực tế tại phòng lab chỉ tốn khoảng 1,5 triệu đồng. Nhưng để
một container sầu riêng được thông quan, các chủ vựa phải cắn răng nộp cho ông
Hải từ 100 đến 130 triệu đồng. Trong đó, 90 triệu được vẽ ra dưới các loại hóa
đơn "phí dịch vụ tư vấn" của công ty sân sau, còn 40 triệu là tiền mặt
đi ngoài tại các đầu mối để hồ sơ không bị bắt bẻ.
Ai chấp nhận
chung chi thì đi nhanh. Ai không chịu quỳ lụy hoặc là đối thủ cạnh tranh của
công ty Đức Phát 168, lô hàng trị giá hàng tỷ đồng sẽ lập tức bị dán nhãn
"nhiễm chất cấm" hoặc "sai mã vùng", bị giam ở cửa khẩu cho
đến khi thối rữa, đẩy thương lái vào cảnh phá sản, nợ nần chồng chất.
Một
container sầu riêng xuất khẩu thực chất lãi được bao nhiêu mà phải cõng cục nợ
hơn trăm triệu tiền phí bẩn? Giá cạnh tranh từng đồng với nước bạn, nhưng hạ tầng
quản lý của chúng ta lại đang tự hại người dân mình.
Thái Lan đi
trước, số hóa toàn diện nên có đến 20.000 mã số vùng trồng và hơn 2.000 cơ sở
đóng gói được cấp mã thông suốt. Nhờ minh bạch, hàng sầu riêng Thái Lan sang
Trung Quốc chỉ bị kiểm tra xác suất 30%.
Tại Việt Nam
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý theo kiểu nhỏ giọt, cả nước chỉ
có khoảng 1.396 mã số vùng trồng và 188 mã số cơ sở đóng gói được phê duyệt. Ít
mã nên hàng Việt bị Trung Quốc ép kiểm tra 100%, và đẩy các tấm mã này thành
hàng hiếm. Chính sự khan hiếm giả tạo này đã đẻ ra thị trường đen. Doanh nghiệp
nào không có mã đóng gói, muốn "mua đường" cho một container phải chấp
nhận cái giá cắt cổ khoảng 100 triệu đồng (biết giao dịch thì rẻ hơn chút).
Ai chống
lưng cho hệ sinh thái của ông Hải che cả bầu trời? - Một mình ông Hứa Hồng Hải,
dù có ba đầu sáu tay, cũng không thể tự dựng lên một hệ thống trạm thu phí ngầm
liên tỉnh, xuyên quốc gia như vậy nếu không có những chiếc "ô dù" khổng
lồ che chở.
Dư luận có
quyền đặt câu hỏi về trách nhiệm của:
- Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn, trực tiếp là Thứ trưởng chuyên trách ký duyệt,
ban phát các phòng thử nghiệm và phân bổ mã số cơ chế "xin cho".
- Cục Bảo vệ
thực vật, hệ thống kiểm dịch động thực vật biên giới và Cơ quan quản lý cửa khẩu:
Tại sao lại để một hệ sinh thái tư nhân lạm dụng quyền lực kỹ thuật để chèn ép,
giam hàng, ép uổng doanh nghiệp suốt một thời gian dài mà không hề hay biết?
Khi dòng tiền
bị đứt gãy, khi nông dân bị chèn ép giá ngay tại vườn và thương lái ôm cục nợ
hàng trăm tỷ đồng vì những cái lắc đầu đầy toan tính ở cửa khẩu, họ đã bị dồn
vào bước đường cùng. 5 phát súng tại Buôn Ma Thuột chính là sự phản kháng cùng
đường khi những uất ức bị nén lại quá lâu, còn những rào cản thủ tục thì cứ vô
hồn siết chặt.
Nhưng bạo lực
không bao giờ là giải pháp, và tiếng súng không thể giúp nông sản thông quan.
Câu hỏi đau đáu lúc này là: Có bao nhiêu gia đình, bao nhiêu vựa sầu riêng phải
chịu cảnh tán gia bại sản nữa thì những "vùng tối" hành chính mới được
đưa ra ánh sáng? Phải mất thêm bao nhiêu tổn thất nữa, người nông dân và thương
lái mới tìm thấy sự công bằng để yên tâm làm ăn?
Cơ quan điều
tra cần phải vào cuộc mạnh mẽ, mở rộng vụ án để làm rõ mạng lưới lợi ích nhóm đứng
sau. Hãy nhớ rằng, mỗi ngày, mỗi mùa có đến hàng ngàn, hàng vạn container sầu
riêng thông quan. Với mức "lót tay" lên đến hàng trăm triệu đồng cho
mỗi chuyến hàng, dòng tiền khổng lồ đó ông Hải không thể một mình nuốt trọn. Nó
đã chảy về đâu, phân chia cho những ai ở Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn, Cục Bảo vệ thực vật, hay các ban ngành kiểm dịch, quản lý cửa khẩu liên tỉnh?
Những "ô dù" che chở cho cái trạm thu phí ngầm này cần phải được lôi
ra ánh sáng.
Đã đến lúc
không chỉ riêng ngành sầu riêng, mà toàn bộ cơ chế quản lý nông sản phải thay đổi
tư duy. Thay vì giữ cơ chế độc quyền, ban phát giấy phép làm nghẽn dòng chảy
kinh tế, nhà nước cần mở cửa, hiện đại hóa và số hóa minh bạch toàn bộ quy
trình để người dân tự chủ động. Chỉ khi nào những "trạm thu phí ngầm"
được dẹp bỏ, luật chơi trở nên sòng phẳng và thông thoáng, cả ngành nông nghiệp
Việt Nam mới thực sự cất cánh để cạnh tranh sòng phẳng trên sân chơi quốc tế.
(Bài của Phuong
Ngo, ảnh nạn nhân)
No comments:
Post a Comment